Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud
Vindplaats van geloof, hoop en liefde

‘Alsof ik Palestina heb gestolen’: nieuwe documentaire over antisemitisme en het Israëlisch-Palestijns conflict leidt tot gesprek

Het Israëlisch-Palestijns conflict en het antisemitisme dat het hier in Nederland teweeg brengt is een uiterst gevoelig onderwerp. Dat wordt wel duidelijk in de nieuwe KRO-NCRV documentaire ‘Alsof ik Palestina heb gestolen’ van filmmaker Frans Bromet die afgelopen maandag op NPO2 werd uitgezonden. Frans Bromet onderzoekt de dilemma’s die samenhangen met het begrip antisemitisme en geeft het woord aan verschillende religieuze en niet-religieuze sprekers om hun visie daarop te geven. Een spraakmakende documentaire die voldoende gespreksstof oplevert, ook voor uw gemeente.

“Alsof ik Palestina gestolen heb, ik ben geboren in Alkmaar. Ik kan niks veranderen aan de situatie daar met mijn restaurant, maar je wordt er wel op afgerekend.” Aan het woord is Daniel Bar-on, samen met zijn vader eigenaar van het Israëlische restaurant Ha-Karmel in Amsterdam. Het restaurant kwam de afgelopen jaren regelmatig in het nieuws door verschillende geweldsincidenten, zoals de Israëlische vlag aan de gevel die in brand werd gestoken en ramen die werden ingegooid. Is hier sprake van antisemitisme?

Beklemmende voorbeelden aan beide zijden

De familie Bar-on is niet de enige met dit soort ervaringen. Zo vertelt rabbijn Binyomin Jacobs hoe hij 6 politiecamera’s rond zijn huis heeft hangen en elke keer aan de politie moet doorgeven als hij ergens een lezing komt geven. Een Joodse vader uit Hippolytushoef vertelt hoe voor zijn huis hakenkruizen in de sneeuw werden getekend en op de auto bekrast. Zijn dochter kreeg in de bus te horen: "We zijn je vergeten te vergassen."

De voorbeelden zijn beklemmend, maar datzelfde ervaar je als je de verhalen aan Palestijnse zijde hoort. Zoals Dries van Agt, die geëmotioneerd vertelt over een Palestijns gezin, waarvan het 3-jarige dochtertje werd vergiftigd, doordat kolonisten de olijfbomen op hun land met gif hadden bestrooid. En deze gebeurtenissen zijn zeker niet uitzonderlijk. Vele Palestijnen op de Westbank hebben met geweld door kolonisten te maken. Wanneer wordt hen recht gedaan? The Rights Forum waarschuwt dat antisemitisme een uiterst effectief politiek wapen is waarmee kritiek op de staat Israël monddood wordt gemaakt. 

In gesprek over de documentaire

De documentaire brengt de gevoeligheden in beeld vanuit de verschillende perspectieven op antisemitisme en het Israëlisch-Palestijns conflict en laat ook goed zien hoe wij daardoor vaak tegenover elkaar komen te staan. Wellicht herkent u dat in uw eigen gemeente. Hoe we dat kunnen voorkomen, was onderwerp van gesprek tijdens de voorvertoning van de documentaire bij het Overlegorgaan Joden, Christenen en Moslims (OJCM). Aan deze bijeenkomst namen ruim dertig mensen deel van Joodse, Christelijke en Islamitische achtergrond. Namens de Protestantse Kerk was ds. René de Reuver aanwezig. Tijdens de dialoogtafels zijn er eerlijke antwoorden gegeven op soms ook kritische vragen. Een aantal tafels kwam op het idee om lokaal de documentaire samen met leden van verschillende religieuze overtuigingen te kijken om zo ook het gesprek met elkaar te voeren in eigen stad.

"Daar moeten we allen onze schouders onder zetten en daarbij is elkaar blijven opzoeken noodzakelijk."

Gedeeld werd de opvatting dat wij als medemensen, maar vanuit de religie vooral ook als ‘kinderen van Abraham’ de opdracht hebben elkaar vast te houden en niet uit elkaar te laten drijven door conflicten en negatieve framing vanuit de media. "Daar moeten we allen onze schouders onder zetten en daarbij is elkaar blijven opzoeken noodzakelijk", aldus één van de deelnemers. 

Gesprek naar aanleiding van de documenteire

Wilt u naar aanleiding van de documentaire het gesprek voeren in uw eigen gemeente of in de ontmoeting met joden, christenen en moslims? Dan kunt u de documentaire terugzien op NPO Start.

De volgende gespreksvragen zijn hiervoor bruikbaar:

  • Herkennen wij de invloed van het conflict tussen Israël en Palestina op onze onderlinge verhoudingen hier? 
  • Hoe kunnen wij opkomen voor elkaar zonder tegenover elkaar komen te staan?
  • Kunnen wij ons verplaatsen in het verdriet van de ander, zoals wat wij zagen bij Van Agt?
  • Kan polarisatie in Nederland op enige wijze voorkomen worden?
  • Is het logisch om antisemitisme in de strijd tegen discriminatie apart te behandelen?

Onopgeefbaar verbonden

De Protestantse Kerk vindt het belangrijk het gesprek hierover aan te gaan, ook als dat kan schuren. Als handreiking om het gesprek in de gemeente te voeren over het thema Kerk & Israël heeft de Protestantse Kerk de brochure ‘Onopgeefbaar Verbonden’. Vraag de brochure hier aan: