Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

Van fairtradekoffie naar bijenhotel: vijf tips om duurzaam kerk te zijn

Duurzaam kerk-zijn is niet alleen maar fairtradekoffie schenken en zonnepanelen installeren. Er is zóveel meer. Er zijn al 197 groene protestantse kerken. Wordt uw gemeente nummer 198? Vijf tips om mee aan de slag te gaan.

1. Verzamel groene maatjes

Elke kerk kent ze: gemeenteleden die net even iets harder lopen voor duurzaamheid. Die de kerk al jaren vragen om over te stappen op fairtradekoffie en eco-afwasmiddel. Die een grote kwikstaart kunnen onderscheiden van een gele en met liefde zwerfafval opruimen. U kent zo iemand of u bent zo iemand? In dat laatste geval: zoek elkaar op. Werkgroepen GroeneKerk zijn van die plekken waar voorstanders van een duurzame samenleving elkaar treffen. Dat leidt tot prachtige resultaten. In de Paaskerk te Baarn vonden Michiel Wind en Madelon Roda elkaar, tien jaar geleden. Zij startten een inzamelingsactie voor zonnepanelen op het dak van de kerk. Het bracht de hele gemeente in beweging: een rommelmarkt, een sponsorloop door kinderen, taartverkoop. Motto: ‘Onze droom staat op het dak!’ Er kwamen 16 panelen op het dak van het bijgebouw. En dat was nog maar het begin. 

2. Organiseer een Michacursus

Zeven bijeenkomsten en een doedag over gerechtigheid en duurzaamheid, voor kerk, bijbelkring of vriendengroep: dat is de Michacursus. De zesde van de kleine profeten had nooit kunnen vermoeden dat er pakweg 27 eeuwen na zijn dood een veelgevraagde cursus naar hem genoemd zou worden. Micha is bekend om zijn gedreven verzet tegen de onrechtvaardigheid van de bovenlaag van de samenleving. Hij wijst erop dat het gedrag van mensen wel degelijk van belang is om te komen tot vrede en gerechtigheid. In de cursus leert u wat er in de Bijbel staat over gerechtigheid en het koninkrijk van God en vooral: hoe uw keuzes kunnen bijdragen aan een wereld die eerlijker en duurzamer is. De organisatie geeft zelf het goede voorbeeld. De mondkapjes in hun webshop zijn gemaakt door de Utrechtse stichting ‘Van Hagar tot Ruth’, waar nieuwkomers en buurtbewoners laagdrempelig naailes en handwerkles krijgen. Meer lezen: michanederland.nl.

3. Duurzame bucketlist

Micha Nederland presenteert, samen met A Rocha en Stabilitas, een ‘duurzame bucketlist’. De term wordt doorgaans gebruikt voor alle dingen die je nog wilt doen voor het einde van je leven: parachutespringen of de Jungfrau beklimmen. Deze ‘duurzame bucketlist’ is bedoeld om op een rij te zetten wat je persoonlijk kunt doen om een duurzaam leven te leiden. Want soms zie je door de duurzame bomen het bos niet meer. Micha zet het voor u op een rij: duurzaam consumeren, duurzaam bankieren, duurzame energie, afval, inrichting en onderhoud van de tuin, vervoer, werk en kerk of club. Er staan 38 mogelijke acties op, u kunt afvinken wanneer u welke actie heeft uitgevoerd: kapotte lampen vervangen door LED, 10 procent van je inkomen weggeven, een regenton aansluiten. Disclaimer: je moet ergens beginnen, maar dit is geen bucketlist voor mensen met een smalle beurs en een sociale huurwoning. Kijk op michanederland.nl.

4. Hou groen licht

Te midden van verontrustende berichten over stijgende zeespiegels en smeltende ijskappen: sla ook lichte toetsen aan. De veelkleurigheid van de schepping inspireert duurzame gelovigen tot een grote verscheidenheid aan acties en werkvormen. Omdat duurzaamheid vaak over voedsel gaat en omdat ‘de tafel delen’ in de christelijke traditie zo belangrijk is, is het logisch dat er vaak wordt gegeten in de wereld van kerk en milieu. Zo vroeg de werkgroep GroeneKerk in Tiel kerkleden om tijdens een week in de Veertigdagentijd geen vlees of vis te gebruiken. Op hun website presenteerden zij recepten en voorbeeldmaaltijden. Er kwam een prijsvraag voor het lekkerste recept, waarvan de winnaar een tegoedbon kreeg om te gaan eten in Buitensporig, een restaurant waar mensen van een zorgboerderij werken. En het gaat maar door. Insectenhotels bouwen met kinderen. Een ruilmarkt voor plantjes. Een repaircafé. Wandelingen met de boswachter. Workshops biologisch moestuinieren. Films, lezingen, voorstellingen, leeskringen...

5. Toolkit

GroeneKerken werd in 2011 opgericht door Kerk in Actie en Tear Fund. Op de jaarlijkse landelijke dag wisselen groene kerken ervaringen uit en presenteren groene alternatieven zich. Veel van deze ervaringen zijn verzameld op groenekerken.nl. U vindt daar een handige ‘toolkit’ waar u direct mee aan de slag kunt. Er zijn suggesties, tips en werkvormen op zes onderdelen: energie & klimaat, omgaan met geld, geloof & inspiratie, schepping & natuur, bewust inkopen en beleid & aanpak. De suggesties lopen van meditatief boetseren en een scheppingsvriendelijke maaltijd tot investeringsbeleid en duurzaam beheerde begraafplaatsen. Ontdek wat de meest duurzame paaskaarsen of waxinelichtjes zijn. Wie direct wil bestellen, klikt door naar de leverancier. 

De inzet voor duurzaamheid moet van binnenuit komen, gevoed en geïnspireerd door ons geloof. "Het vraagt om andere preken, andere liturgie, ander pastoraat, andere liederen, een nieuwe theologie", aldus theoloog Trees van Montfoort. Lees haar verhaal: