In de Protestantse Kerk is de bediening van doop en avondmaal verbonden aan het ambt van predikant. Voor gemeenten die geen predikant kunnen beroepen bestaat een uitzondering: het breed moderamen van de classicale vergadering kan een kerkelijk werker sacramentsbevoegdheden verlenen. Deze pagina beschrijft om welke bevoegdheden het gaat, in welke situaties ze kunnen worden toegekend en hoe de kerkenraad ze aanvraagt.
Wanneer mag een kerkelijk werker de sacramenten bedienen?
Een kerkelijk werker mag de sacramenten in de regel niet bedienen. Dat mag alleen wanneer het breed moderamen van de classicale vergadering daarvoor bevoegdheid heeft verleend. Die bevoegdheid geldt voor de gemeente waarvoor zij is toegekend en betreft:
- doop en avondmaal bedienen;
- de belijdenis van het geloof afnemen;
- ambtsdragers bevestigen;
- trouwdiensten leiden;
- de zegen uitspreken.
De regeling staat in de generale regeling kerkelijk werkers.
Voorwaarden vooraf
Een aanvraag is pas mogelijk wanneer aan twee voorwaarden is voldaan.
- De kerkelijk werker heeft een preekconsent in de gemeente.
- De kerkelijk werker is benoemd als ouderling-kerkelijk werker of diaken-kerkelijk werker in de gemeente.
In welke situaties kan de bevoegdheid worden toegekend?
Het breed moderamen toetst of de gemeente in bijzondere omstandigheden verkeert. Sinds april 2024 komen daarnaast vacante gemeenten in aanmerking.
Bijzondere omstandigheden
Van bijzondere omstandigheden is sprake wanneer aan alle drie onderstaande voorwaarden is voldaan:
a. de gemeente heeft niet genoeg financiële middelen om een predikant te beroepen voor ten minste een derde van de volledige werktijd; b. kerkordelijke vormen van samenwerking, zoals een combinatiegemeente, een streekgemeente of samenvoeging met een andere gemeente, zijn niet toepasbaar of leiden er niet toe dat alsnog een predikant kan worden beroepen; c. de gemeente is, al dan niet samen met andere gemeenten, in staat een kerkelijk werker voor ten minste 36 maanden aan te stellen voor ten minste een derde van de volledige werktijd.
Vacante gemeenten
De generale synode besloot op 20 april 2024 dat een breed moderamen dezelfde bevoegdheden ook kan toekennen aan een kerkelijk werker met preekconsent in een vacante gemeente. Een breed moderamen kan daarbij toestaan dat de kerkelijk werker de bevoegdheid ook in andere vacante gemeenten uitoefent. Dit is een tijdelijke regeling die geldt tot er een definitieve regeling ligt binnen het ambtstraject.
Lees het bericht over dit synodebesluit
Sacramentsbevoegdheid aanvragen
- De kerkenraad dient de aanvraag in bij het breed moderamen van de classicale vergadering.
- Het breed moderamen toetst of de gemeente in bijzondere omstandigheden verkeert of vacant is.
- Het breed moderamen vraagt advies aan het classicaal college voor de behandeling van beheerszaken, het college dat toeziet op het financieel beheer van de gemeenten. Gaat het om een evangelisch-lutherse gemeente, dan wordt ook de evangelisch-lutherse synode om advies gevraagd.
- Het breed moderamen besluit over de aanvraag en stelt vast voor welke gemeente of gemeenten de bevoegdheid geldt.
Na toekenning: supervisie
Een kerkelijk werker die sacramentsbevoegdheden heeft ontvangen, krijgt supervisie van een predikant die het breed moderamen daarvoor aanwijst.
