Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud
infopagina

Verzekeringen voor je gemeente: standaard, verplicht of te overwegen

Een kerkelijke gemeente loopt risico's, bijvoorbeeld bij ziekte van de predikant of een medewerker, bij schade die een vrijwilliger veroorzaakt of bij brand aan het kerkgebouw. Voor de financiële gevolgen van risico's die de gemeente niet zelf kan dragen, biedt een verzekering een oplossing. Deze pagina zet op een rij welke verzekeringen een gemeente al standaard heeft vanuit de kerkordelijke regeling, welke een gemeente in bepaalde situaties verplicht zelf moet afsluiten en welke een gemeente kan overwegen.

Welke verzekering nodig is, hangt af van de situatie van de gemeente: een gebouw in eigendom, een beroepen predikant, werknemers in dienst of vrijwilligers vragen elk om een ander verzekeringsregime.

Verzekeringen die de gemeente al standaard heeft

Heeft de gemeente een beroepen predikant? Dan zijn de belangrijkste inkomensrisico's al kerkordelijk geregeld, zonder dat de gemeente daar zelf iets voor hoeft af te sluiten.

Pensioen en arbeidsongeschiktheid van de predikant

Het pensioen van de predikant, ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen, is geregeld via de Beheercommissie Centrale Kas Predikantstraktementen (BCKP) bij het Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW). Voor arbeidsongeschiktheid na twee jaar ziekte heeft de BCKP een arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten die aan de predikant uitkeert.

Ziekteverzuimbegeleiding van de predikant

Wordt de predikant ziek, dan geldt de begeleiding volgens het verzuimprotocol. Deze begeleiding loopt via de arbodienst die de Protestantse Kerk in Nederland heeft gecontracteerd. Het gaat hierbij niet om een verzekering, maar om een overeenkomst tot dienstverlening die bij ziekte wordt ingeroepen.

Verzekeringen die verplicht zijn, afhankelijk van de situatie

Heeft de gemeente werknemers in dienst, bijvoorbeeld een kerkelijk werker? Dan gelden voor die werknemers aanvullende, verplichte verzekeringen.

Pensioen en arbeidsongeschiktheid van werknemers

Voor werknemers sluit de gemeente het pensioen verplicht af bij PFZW. Arbeidsongeschiktheid is standaard gedekt via UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) en PFZW voor een eventuele aanvullende uitkering.

Verzuimbegeleiding en loondoorbetaling bij werknemers

Wordt een werknemer ziek, dan is de gemeente wettelijk verplicht verzuimbegeleiding aan te bieden via een basiscontract voor arbo-zorg. Daarnaast betaalt de gemeente het salaris gedurende twee jaar door: het eerste jaar 100%, het tweede jaar ten minste 70%.

Verzekeringen die de gemeente kan overwegen

Voor de overige risico's bestaat geen verplichting. Afhankelijk van de situatie van de gemeente kan een verzekering wel verstandig zijn.

Verzuim- of vervangingsverzekering voor kerkelijk medewerkers en predikanten

Wordt de predikant of medewerker ziek, dan betaalt de gemeente 100% van het loon door in het eerste jaar en 70% in het tweede jaar, naar rato van het verzuimpercentage. Een vervangingsverzekering keert in die situatie gedurende maximaal twee jaar een geldelijke uitkering uit aan de gemeente.

Wil een gemeente zich hiervoor verzekeren, dan doet ze dat zelf: er is op dit punt geen centrale regeling van de Protestantse Kerk in Nederland. Bij de opstelling van de huidige traktementsregeling is de vraag naar een centrale kerkelijke verzekering uitdrukkelijk aan de orde geweest. Op voorspraak van de Vereniging Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB) is besloten deze voorziening niet op collectieve, verplichte basis te treffen.

Overwegingen bij het sluiten van een eventuele verzekering zijn onder meer:

  • heeft de gemeente meerdere predikanten, dan kunnen die elkaar bij ziekte onderling vervangen;
  • in welke mate wil de gemeente bij ziekte van de predikant vervanging regelen: alleen de preekbeurten, of ook het bestuurlijke, pastorale, vormende en toerustende werk;
  • door wie en tegen welke kosten de gemeente eventuele vervanging wil laten doen, bijvoorbeeld te bezien via de loonkosten kerkelijk werker, de tarieven voor incidentele en structurele hulpdiensten of de tarieven voor een ambulant predikant van de dienstenorganisatie;
  • of de gemeente voor de vervangingskosten een beroep kan doen op eigen reserves.

Besluit een gemeente dat een vervangingsverzekering nuttig is, dan kan ze gebruikmaken van de diensten die assuradeurs op dit gebied aanbieden. De VKB geeft hierover meer informatie op kerkrentmeester.nl.

Aansprakelijkheidsverzekering voor betaalde krachten en vrijwilligers

Veroorzaakt een predikant, werknemer of vrijwilliger tijdens de uitoefening van het ambt of het vrijwilligerswerk schade, bijvoorbeeld een omgestoten vaas tijdens een pastoraal bezoek? Dan kan de gemeente daarvoor aansprakelijk worden gesteld. Een aansprakelijkheidsverzekering vergoedt in dat geval de schade geheel of gedeeltelijk. Predikanten en vrijwilligers worden in dit soort verzekeringen vaak aangeduid als 'hulppersonen'. Heeft de predikant hiervoor al een eigen verzekering, dan is deze dekking meestal niet nodig.

Verkeersongevallenverzekering (WEGAS)

Maakt een werknemer dienstreizen, bijvoorbeeld een kerkelijk werker die met de eigen auto pastorale bezoeken aflegt? Op grond van goed werkgeverschap heeft de gemeente als werkgever dan een vergaande verantwoordelijkheid om te zorgen dat de werknemer voor verkeersrisico's adequaat verzekerd is. In de praktijk sluiten veel werkgevers hiervoor een WEGAS- of WEGAM-verzekering af. Deze verzekering dekt schade die de werknemer oploopt bij werkgerelateerde deelname aan het verkeer, bijvoorbeeld als bestuurder van een auto, als fietser of, bij een niet-eenzijdig ongeval, als voetganger. Ook voor vrijwilligers die regelmatig met de auto op pad gaan voor de kerk kan de gemeente een dergelijke verzekering afsluiten.

Vrijwilligersverzekering

Veel burgerlijke gemeenten bieden een vrijwilligersverzekering aan voor vrijwilligers die vrijwilligerswerk doen. Het is aan te raden bij de burgerlijke gemeente na te vragen of, en zo ja waarvoor, deze verzekering wordt aangeboden voor de vrijwilligers van de kerkelijke gemeente.

Ongevallenverzekering voor vrijwilligers

Heeft de burgerlijke gemeente geen vrijwilligersverzekering, of is die niet toereikend? Dan is een ongevallenverzekering voor vrijwilligers een goede optie. Deze verzekering keert uit bij overlijden of blijvende invaliditeit door een ongeval. De VKB biedt zo'n verzekering aan voor vrijwilligers die onbetaald werk doen voor de gemeente, zie de ongevallenverzekering bij de VKB.

Bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering

Deze verzekering dekt het risico dat een bestuurder, bijvoorbeeld een lid van de kerkenraad of het college, aansprakelijk wordt gesteld voor schade als gevolg van handelen of nalaten als bestuurder. Soms is deze aansprakelijkheid al meeverzekerd binnen de vrijwilligersverzekering van de burgerlijke gemeente.

Brand- en opstalverzekering

Heeft de gemeente een kerkgebouw in eigendom? Een brand- en opstalverzekering dekt het risico op schade aan het gebouw door bijvoorbeeld storm of brand. Voor de verzekering van kerkgebouwen en de inventaris werkt de Protestantse Kerk samen met Onderlinge Verzekeringmaatschappij Donatus, zie de verzekeringen van Donatus voor religieuze gebouwen.

Rechtsbijstandsverzekering

Bij een juridisch geschil kan de dienstenorganisatie de gemeente niet bijstaan als gemachtigde; daarvoor huurt de gemeente zelf een jurist of advocaat in. Een rechtsbijstandsverzekering vergoedt deze kosten geheel of gedeeltelijk.

Cyberverzekering

Maakt de gemeente veel gebruik van eigen digitale systemen? Een cyberverzekering dekt schade bij cyberincidenten en biedt vaak ook bijstand bij het afhandelen daarvan.

Overzicht: verzekering per situatie

Voor een overzicht in één oogopslag vatten onderstaande schema's de toelichting hierboven samen, ingedeeld naar het type risico.

Inkomen bij ziekte van de predikant of een werknemer

Verzekering Predikant Werknemer
Pensioen standaard verplicht
Arbeidsongeschiktheid standaard standaard
Ziekteverzuimbegeleiding standaard verplicht
Verzuim- of vervangingsverzekering te overwegen te overwegen

Aansprakelijkheid en vrijwilligers

Verzekering Predikant Werknemer Vrijwilliger
Aansprakelijkheid krachten en vrijwilligers te overwegen te overwegen te overwegen
Verkeersongevallen (WEGAS) - te overwegen te overwegen
Vrijwilligersverzekering - - te overwegen
Ongevallenverzekering vrijwilligers - - te overwegen
Bestuurdersaansprakelijkheid - - te overwegen

Gebouw en organisatie

Verzekering Algemeen Gebouw in eigendom
Brand- en opstal - te overwegen
Rechtsbijstand te overwegen -
Cyberverzekering te overwegen -

 

Hulp bij het afsluiten van verzekeringen

De Vereniging Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB) helpt kerkrentmeesters bij het in kaart brengen van de verzekeringsbehoefte van hun gemeente en bij het afsluiten van verzekeringen, zie het overzicht van verzekeringsoplossingen bij de VKB.