Het interclassicale college voor het opzicht (‘ICO’) behandelt klachten over misbruik van macht of vertrouwen in een pastorale relatie of gezagsrelatie binnen de kerk. Op deze pagina leest u hoe u contact kunt opnemen met het ICO, wanneer het ICO bevoegd is, wat het ICO wel en niet kan doen, hoe een procedure verloopt en waar u terechtkunt met vragen.
Hoe kunt u het ICO bereiken?
U kunt het ICO bereiken via ICO@protestantsekerk.nl. U kunt ook per post contact opnemen met het ICO via postbus 8504, 3503 RM Utrecht (let erop dat u duidelijk op uw poststuk schrijft dat deze voor het ICO bestemd is).
Waarvoor kunt u bij het ICO terecht?
Het ICO behandelt zaken over misbruik van of in een pastorale relatie of gezagsrelatie (ord. 10-7-2). Daarvan is sprake bij:
- misbruik van macht en vertrouwen;
- door iemand die een ambt of dienst vervult, een kerkelijke functie bekleedt of kerkelijke bevoegdheden uitoefent;
- binnen een pastorale relatie of een relatie die uit dat ambt, die dienst, functie of bevoegdheid voortvloeit;
- in de vorm van seksuele handelingen, toespelingen op seksueel contact, uitnodigingen daartoe of ander intimiderend gedrag;
- al dan niet onder druk van geheimhouding. (GR. 11-17-1)
Het ICO is een kerkelijke rechter en moet onpartijdig blijven. Daarom kunt u bij het ICO niet terecht voor inhoudelijk of juridisch advies. Voor een luisterend oor of juridisch advies kunt u contact opnemen met meldpunt SMPR, een advocaat, een jurist of een andere gemachtigde.
Wat gebeurt er tijdens een procedure bij het ICO?
De procedure bij het ICO begint nadat er een klacht is binnengekomen of als het ICO zelf op basis van feiten en omstandigheden een procedure begint.
Het ICO kan besluiten een klacht niet in behandeling te nemen, bijvoorbeeld als er te weinig aanknopingspunten zijn (GR. 11-4-1). Tijdens een procedure onderzoekt het ICO de klacht. Dat gebeurt schriftelijk en (vaak) ook mondeling.
Mondelinge behandeling van een zaak vindt meestal plaats tijdens een besloten hoorzitting (ord. 10-10-1, GR. 11-15). De hoorzitting kan gezamenlijk, maar ook met partijen apart worden gehouden (GR. 11-17-9). Partijen mogen een gemachtigde (iemand die namens hen spreekt) meenemen naar de zitting. Vanuit het ICO zijn er (meestal) ten minste 3 leden (ord. 10-8-9) en twee deskundigen (GR. 11-17-4) aanwezig. Het ICO heeft daarnaast een juridisch adviseur die aanwezig kan zijn (ord. 10-8-5c). Daarnaast is er een ondersteuner voor het verslag aanwezig. De zitting is verder besloten. Als partijen anderen (bijvoorbeeld ter ondersteuning) mee willen nemen, moeten ze daarvoor vooraf toestemming vragen. Het is niet toegestaan om geluidsopnamen of beeldopnamen te maken tijdens de hoorzitting.
Na de procedure zal het ICO een uitspraak doen. Als het ICO vindt dat de klacht gegrond is, kan het maatregelen opleggen aan de beschuldigde. Dat kan bijvoorbeeld een terechtwijzing, een ambtelijke vermaning, een schorsing of ontzetting uit het ambt of de functie zijn (ord. 10-9-7). Het ICO kan geen schadevergoeding opleggen. Het ICO kan ook geen strafrechtelijke straf geven.
De procedure van het ICO in het kort
De termijnen zijn richttermijnen; de behandeling kan in de praktijk korter of langer duren.
|
Stap 1
Kennisneming
De procedure begint met een klacht, met overdracht door een ander college of met eigen onderzoek door het ICO.
|
|
Stap 2 (richttermijn 1 week)
Eerste beoordeling
Het ICO beoordeelt of de klacht inhoudelijk kan worden behandeld. De klager ontvangt een informatiebrochure en een vragenformulier.
|
|
Stap 3 (richttermijn 3 weken)
Contact met betrokkenen
Als degene over wie het misbruik gaat niet zelf de klacht heeft ingediend, neemt het ICO contact op met degene over wie het misbruik gaat. Het ICO vraagt of deze bekend is met de zaak en bereid is een verklaring af te leggen (GR. 11-17-6). Als degene over wie het misbruik gaat geen verklaring wil afleggen, moet het ICO besluiten of de procedure verder kan gaan (GR. 11-17-7). Deze extra stap zal ongeveer 3 weken extra kunnen duren.
|
|
Stap 4 (richttermijn 3 weken)
Reactie beschuldigde
De beschuldigde ontvangt een afschrift van de klacht en kan zelf of via een gemachtigde reageren. Ook ontvangt de beschuldigde de voorgenomen termijnen en een vragenformulier.
|
|
Stap 5 (richttermijn 1 week)
Tweede schriftelijke ronde
Partijen kunnen voor de hoorzitting nog stukken aan het dossier toevoegen.
|
|
Stap 6 (richttermijn 3 weken)
Hoorzitting
Vaak besluit het ICO een hoorzitting te houden (ord. 10-10-1, GR. 11-15). De hoorzitting kan gezamenlijk, maar ook met partijen apart worden gehouden (GR. 11-17-9). De zitting is besloten. Vanuit het ICO zijn er (meestal) ten minste 3 leden (ord. 10-8-9) en twee deskundigen (GR. 11-17-4) aanwezig. Het ICO heeft daarnaast een juridisch adviseur die aanwezig kan zijn (ord. 10-8-5c). Daarnaast is er een ondersteuner voor het verslag aanwezig.
|
|
Stap 7 (richttermijn 6 weken)
Uitspraak
Het ICO stelt de uitspraak op die partijen toegstuurd krijgen (ord. 10-10). Wie het niet eens is met de uitspraak, kan hoger beroep instellen bij het Generale College voor het Opzicht (ord. 10-11).
|
Geheimhouding en privacy
Stukken die aan het dossier worden toegevoegd, zijn in te zien door het college, de adviseurs van het college en de betrokken partijen. Overige communicatie behandelt het ICO vertrouwelijk. Stukken die niet naar de andere partij mogen worden gestuurd, kunnen daarom ook niet in de procedure worden gebruikt. Het dossier blijft doorgaans twintig jaar bewaard bij het Generale College voor het Opzicht (GR. 11-17-13).
