Een maaltijd met verdieping is meer dan gezellig eten. Het is een ruimte waarin mensen:
- Gezien worden (niemand blijft onzichtbaar)
- Gehoord worden (verhalen mogen verteld worden)
- Verbonden raken (van individuen naar gemeenschap)
- Geraakt worden (door elkaar én door Gods aanwezigheid)
Door bewust ruimte te creëren – niet opdringerig, maar uitnodigend – kan een gewone maaltijd een plek worden waar mensen proeven dat God goed is.
Bij het organiseren van een kerkelijke maaltijd kun je uitgaan van de volgende drie stappen:
- Proeven: De maaltijd als ervaring
De maaltijd zelf is al een vorm van Gods goedheid. Mensen proeven gastvrijheid, aandacht en zorg. Psalm 34:9 zegt: “Proef en zie dat de Heer goed is.” - Praten: Gesprek en ontmoeting
Door ‘heilige ruimte’ te creëren ontstaat er ruimte voor persoonlijke verhalen. Dit zorgt voor onderlinge verbinding en maakt dat gesprekken dieper gaan dan “hoe was je dag?” - Doen: Inspiratie meenemen
Tot slot wil je de bezoeker iets meegeven. Een goed gevoel, voedsel voor de ziel, een gedachte om op te kauwen.
Inhoud
Aandachtspunten
Onderstaande aandachtspunten zijn vooral van belang als er mensen naar de maaltijd komen die normaal gesproken niet of nauwelijks naar de kerk toekomen.
- Zorg ervoor dat er een open en gastvrije sfeer is.
Welkom: Begroet mensen persoonlijk bij binnenkomst, bij voorkeur bij naam
Inrichting: Zorg voor gezelligheid (bloemetjes, kaarsjes, muziek op de achtergrond)
Tafelopstelling: Kies zo mogelijk voor ronde tafels om om ontmoeting te stimuleren
Niemand mag onzichtbaar blijven: Let extra op stille gasten - Durf je geloof te delen zonder te overrompelen.
Transparantie: Vermeld in de uitnodiging dat er een kort bezinningsmoment is
Vrijblijvendheid: Benadruk altijd dat mensen vrij zijn om mee te doen of te luisteren
Kort en krachtig: Houd Bijbelmomenten kort (max. 2-3 minuten)
Geen jargon: Gebruik toegankelijke taal, leg begrippen uit
Ruimte voor vragen: Maak duidelijk dat mensen later vragen mogen stellen - Wederkerigheid stimuleren
Gasten betrekken: Nodig mensen uit om te helpen met koken, tafeldekken of opruimen
Eigenaarschap: Vraag om ideeën en feedback voor volgende keren
Zelf ook kwetsbaar zijn: Deel als organisator/vrijwilliger ook je eigen verhaal
Klein bedrag vragen: Gelijkwaardigheid is groter als mensen een kleine bijdrage betalen (€3-5) dan bij een gratis maaltijd. Je kunt ook een gesloten doosje op tafel plaatsen en vragen om een bijdrage naar draagkracht. Het is dan wel goed om helder te maken wat de kosten van de maaltijd zijn.
Twee vormen van eten in de kerk
Afhankelijk van je doelgroep, locatie en ambitie kun je een keuze maken uit twee vormen van samen eten.
- Licht – geschikt voor grote groepen
- Diep – geschikt voor kleine groepen
Een uitwerking per vorm:
1. Licht (geschikt voor grote groepen, buurtmaaltijden)
Het doel is een sfeer scheppen waarin mensen zich welkom en gezien voelen met subtiele momenten van bezinning. Opbouw:
- Welkom: Persoonlijke begroeting bij binnenkomst, mensen bij naam noemen
- Opening: Kort welkomstwoord en een moment van stilte of een eenvoudig tafelgebed. Geef daarbij een toelichting in de trant van “We beginnen met een kort gebed als teken van dankbaarheid. Voel je vrij om mee te bidden of gewoon te luisteren.”
- Tafelkaartjes (optioneel): Bij elk bord een kaartje met een lichte gespreksvraag. Voorbeelden: “Waar ben je dankbaar voor vandaag?” / “Wat is een mooie herinnering aan een maaltijd uit je jeugd?” / “Met wie zou je graag eens willen eten?”
- Afsluiting: Dank voor het komen, uitnodiging voor vervolgactiviteiten
2. Diep (geschikt voor themamaaltijden, vieringen)
Het doel is verdieping rond een thema. In deze setting is het handig als mensen elkaar kennen en vertrouwen. Opbouw:
- Opening met thema-introductie
Heet de aanwezigen welkom en geef een korte toelichting op het thema van de avond. Geef uitleg over de dialoogmethode. Ook worden hier de spelregels gedeeld. Meer hierover, zie Soorten dialoog-activiteiten. Sluit af met een kort gebed of lied dat aansluit bij het thema. - Gespreksvragen per gang (kletspot-methode)
Bij elke gang ligt er een kaartje met een vraag op tafel. Bij het voorgerecht een vraag die ervoor zorgt dat mensen kennismaken met het thema. Bij het hoofdgerecht die vraag naar iemands eigen ervaring met dat thema. Bij het toetje een vraag die stilstaat bij geloof, hoop en/of liefde gelinkt aan het thema. En bij de koffie en thee de vraag wat mensen meenemen van het gesprek. - Muzikaal moment (optioneel)
Samen zingen van een lied of luisteren naar een lied dat past bij het thema. - Afsluiting met zegen
Keuze maken: welk model past bij ons?
Kies Model 1 (Licht) als:
- Je een grote groep hebt (30+ mensen)
- Je veel nieuwe gezichten verwacht
- Je wilt beginnen met verdieping en eerst wilt voelen wat past
- De maaltijd onderdeel is van een breder evenement
Kies Model 2 (Diep) als:
- Je een midddelgrote groep hebt (15-30 mensen) of een kleine, vaste groep hebt (8-12 mensen)
- Er een specifiek thema of aanleiding is (bijv. rondom een kerkelijk seizoen)
- Je gasten redelijk bekend zijn met elkaar
- Je een balans zoekt tussen gezelligheid en inhoud
Stappenplan: Van idee naar uitvoering
Stap 1: Teamvorming (4-6 weken van tevoren)
- Vorm een kernteam van 3-6 mensen
- Bespreek samen: voor wie organiseren we dit? Wat is ons doel?
- Kies een model dat past bij jullie doelgroep en ambitie
Stap 2: Praktische voorbereiding (3-4 weken van tevoren)
- Bepaal datum, tijd en locatie
- Kies eventueel een thema
- Bereken budget en bepaal eventuele bijdrage
- Organiseer kookploeg en vrijwilligers voor bediening
- Maak gespreksvragen of tafelkaartjes
- Regel PR (posters, social media, persoonlijke uitnodigingen)
Stap 3: Inhoudelijke voorbereiding (1-2 weken van tevoren)
- Bepaal wie het openingswoord/gebed doet
- Oefen eventueel de dialoogmethode met het team
- Bereid Bijbeltekst of lied voor (indien van toepassing)
- Bespreek met het team: hoe reageren we op onverwachte situaties?
Stap 4: Op de dag zelf
- Check de ruimte (sfeer, tafels, verlichting, muziek)
- Zorg dat het team 1 uur voor aanvang aanwezig is
- Spreek kort af wie wat doet (wie verwelkomt, wie bidt, etc.)
Stap 5: Tijdens de maaltijd
- Wees als team zichtbaar aanwezig, maar niet opdringerig
- Laat het gesprek natuurlijk verlopen
- Spring bij als gesprekken vastlopen of iemand zich buitengesloten voelt
- Geniet zelf ook!
Stap 6: Evaluatie (week erna)
- Kom als team bijeen
- Bespreek: wat ging goed? Wat kan beter?
- Vraag eventueel feedback van gasten
- Vier de successen!
- Bepaal: gaan we dit vaker doen? Wat passen we aan?
Veelgestelde vragen
- “Wat als mensen niet mee willen doen met de gespreksvragen?” Dat is prima. Benadruk de vrijblijvendheid en laat mensen luisteren. Vaak haken ze later alsnog aan.
- “Hoe voorkom ik dat één persoon het gesprek domineert?” Bij de tweede vorm helpt de gespreksteen. Wie de steen heeft die mag spreken Anders kun je vriendelijk het gesprek doorspelen: “Dank je, wat herkenbaar. Wie herkent dit ook, of heeft een andere ervaring?”
- “Wat als er een beladen discussie ontstaat?” Herinner aan de spelregels: we delen ervaringen, geen discussie. “Wat interessant dat jullie het verschillend zien. Laten we beide verhalen naast elkaar laten staan.”
- “Moeten we altijd een Bijbeltekst gebruiken?” Nee. Je kunt ook een gedicht, lied of moment van stilte kiezen. Kies wat past bij je doelgroep.
- “Wat als niemand zich aanmeldt?” Begin klein. Nodig persoonlijk een paar mensen uit. Groei komt met de tijd.
Bronnen voor verdere verdieping & materialen:
- IZB Impact: Maaltijden in missionair werk (brochure beschikbaar via impact@izb.nl)
- Website: www.dinnerchurch.com (Engels, Dinner Church beweging)
- Thuis - Tafelgesprekken
- Proeven & Praten