Zelf een bijbelse escaperoom maken

Hoe maak je zelf een escaperoom op basis van een bijbelverhaal? Of huur een kant-en-klare bijbelse escaperoom via Bijbel Escape. 

Wat is een escaperoom?

Een escaperoom draait om het ontsnappen uit een ruimte binnen een bepaalde tijd. Daarvoor heb je een code of wachtwoord nodig, die je ontdekt door puzzels op te lossen. Die puzzels staan niet op zichzelf: je gebruikt vaak ook fysieke objecten, geluid- of beeldfragmenten, sleutels, spiegels of het positioneren van voorwerpen om de puzzels op te lossen.

Een goede escaperoom heeft:

• een verhaallijn
• puzzels die passen bij het verhaal
• puzzels die op elkaar inwerken, dus geen losse puzzels
• verschillende fysieke objecten

Aan de slag vanuit een bijbels verhaal

Een escaperoom met een verhaallijn laat deelnemers een verhaal beleven. Hier ligt dus een mooie kans voor het kerkelijke jeugdwerk. Gebruik een bijbelverhaal en leg een link naar het dagelijks leven. Ga als volgt aan de slag: 

1. Bepaal de aanleiding en het doel. Wat is de setting, wie is de doelgroep en wat wil je bereiken? Maak een draaiboek zodat de organisatorische tijdslijn helder is.
2. Kies een bijbels verhaal. Lees het verhaal samen, bespreek wat het met jullie doet en wat de boodschap is. Hoe raakt het aan het leven van jongeren? Wat wil je dat de jongeren meekrijgen van het verhaal? Schrijf de kern kort op.
3. Markeer aanknopingspunten. Accentueer in het verhaal alle kernwoorden, gebeurtenissen en voorwerpen waarbij je een puzzel kunt maken. Voeg eventueel elementen toe die niet letterlijk genoemd worden maar wel met het verhaal te maken hebben.
4. Regel een ruimte waarin de escaperoom kan plaatsvinden en waarin eventueel gebouwd kan worden.
5. Zoek passende puzzelvormen. Verdeel het verhaal en zoek per onderdeel ideeën voor opdrachtvormen. Zorg voor variatie tussen taalpuzzels, zoekopdrachten, cijfercodes, enzovoort.
6. Bepaal de volgorde. Leg alle ideeën samen en bedenk een opbouw waarbij opdrachten op elkaar inhaken én de boodschap van het verhaal beleefd wordt.
7. Werk alles uit. Verdeel de taken, maak de puzzels en schaf de benodigde items aan.
8. Test de escaperoom. Kom je via alle opdrachten bij de eindoplossing uit? 

Veiligheid eerst!

Je mag nooit echt iemand opsluiten in een ruimte. Bij brand, ongeval of gezondheidsprobleem moet iedereen direct de ruimte uit kunnen. Doe alsof je iemand opsluit, maar zorg altijd voor een vrije uitgang.

• Houd je aan alle brandveiligheids- en gezondheidsvoorschriften.
• Pas verhalen en puzzels aan op de leeftijd en belevingswereld van de deelnemers. Maakt het niet te eng voor kinderen.

Kenmerken van een goede escaperoom

• Sterk verhaal met een aanleiding, een hoofdpersoon, een slechterik, een opbouw naar een climax, de climax zelf en een afloop. 
• Tijdselement. Werk met een afgebakende tijd (bijvoorbeeld 30 of 60 minuten) en een zichtbare countdown of klok. Een mogelijkheid is dat deelnemers hints kunnen kopen in ruil voor minuten.
• Fysieke objecten die deel uitmaken van de ruimte.
• Geïntegreerde puzzels. Zorg dat puzzels voortkomen uit het verhaal. Bij de ark van Noach gebruik je dieren en boten, bij Mozes Egyptische hiërogliefen.
• Een paar dwaalsporen. Niet elk object in de ruimte hoeft een functie te hebben. Dat houdt de deelnemers scherp.
• Betekenis meegeven. In een kerk is een escaperoom een mooie kans om:
  • een (geloofs)verhaal te beleven en te verbinden met het eigen leven
  • kennis van bijbelverhalen bij te brengen
  • groepsvorming te stimuleren
  • waarden over te dragen: samenwerking, geduld, creativiteit, omgaan met tegenslag
  • talenten te spotten: wie neemt de leiding, wie helpt anderen, wie lost problemen op? Wat iemand in de escaperoom laat zien, kan wellicht toegepast worden in het dagelijks leven.

Tips

• Speel met één team per ruimte, of met meerdere teams achter elkaar (ruimte na elk team opnieuw klaarzetten).
• Twee teams tegelijk? Gebruik twee aparte ruimtes of verdeel een zaal en verstop de aanwijzingen identiek.
• Budget: Het budget hangt af van de materialen die je eventueel moet aanschaffen. Kijk of je benodigdheden kunt lenen of hergebruiken.
• Neem genoeg voorbereidingstijd, het is handig om een aantal maanden hiervoor uit te trekken.
• Kijk of docenten, enkele mensen van een of meerdere bedrijven en dorps- of stadswijkbewoners mee willen doen met de organisatie.

Werving en PR 

• Kondig het aan in het kerkblad, op social media, in de nieuwsbrief en tijdens kerkdiensten.
• Nodig specifiek ook mensen van buiten de kerk uit.
• Geef aan dat deelname gratis is (of vraag een kleine bijdrage voor onkosten).
• Verklap de naam en inhoud niet vooraf, om het verrassingseffect te behouden.

Uitgewerkt voorbeeld: Petrus in de gevangenis

In Handelingen lezen we dat Petrus gevangen zit omdat hij over Jezus vertelt. Gevangengenomen worden vanwege je geloof is geen verleden tijd; ook vandaag worden wereldwijd christenen vervolgd. Met deze escaperoom leven deelnemers zich in in de situatie van Petrus én van vervolgde christenen nu. In teams proberen ze binnen 60 minuten het juiste wachtwoord te vinden om te ontsnappen.

• Geschikt voor: startzondag, jongerenkamp of een thematische bijeenkomst over vervolgde christenen, eventueel gekoppeld aan Kerk in Actie.
• Vrijwilligers: minimaal twee per spelronde: één spelleider en één bewaker bij de uitgang. Zorg dat ze hun rol goed kennen.

Downloads bij deze escaperoom:

• Escaperoom Petrus – complete bijlage (draaiboek, materiaallijst, opdrachtkaarten, hintkaarten, dagboekfragment en afbeelding engel)
• Escaperoom Petrus – opdracht 1 (PowerPoint)

Deze escaperoom is ontwikkeld door ds. Rina Mulderij (Protestantse Gemeente Grootegast-Sebaldeburen). Het materiaal is te leen en af te halen bij ds. Mulderij in Grootegast. Contact: hcmulderij@gmail.com.

Zelf puzzels maken: inspiratie

Zelf puzzels maken kan nog best een uitdaging zijn. Hieronder staan enkele links ter inspiratie.

• Ideeën op Pinterest
• Hoe maak je geheimschrift?
• Tips voor escaperooms (Engels) 

Veel succes bij het maken en uitvoeren van de escaperoom!