Wat zijn de diaconale basistaken van de kerk?
De kerkorde maakt duidelijk dat de diaconale opdracht een mix aan verantwoordelijkheden, actoren en contexten omvat waarbij de dienst van barmhartigheid en gerechtigheid vorm krijgt:
- in het leven van de leden binnen de gemeente: een diaconale gemeenschap;
- in het zorg dragen voor diaconaal werk (in de gemeente): door bepaalde ambtsdragers;
- in het present zijn in de maatschappij: diaconale presentie.
Dienst door en voor alle leden: een diaconale gemeenschap
Diaconaat is allereerst de dienst van barmhartigheid en gerechtigheid door en voor alle leden van de gemeente. De diaconale roeping van de gemeente omvat het delen van wat de gemeente aan gaven geschonken is, het helpen waar geen helper is en het getuigen van de gerechtigheid van God waar onrecht geschiedt. Deze roeping rust niet alleen op de schouders van diakenen, maar is een opdracht voor alle gemeenteleden.
Een diaconale gemeenschap betekent dat alle leden oog hebben voor kwetsbaarheid, nood en onrecht - zowel binnen als buiten de gemeente. Het gaat om een levende solidariteit waarin gemeenteleden elkaar bijstaan in moeilijke tijden, praktische hulp bieden waar nodig is, en zich inzetten voor een rechtvaardige samenleving. Deze onderlinge zorg en betrokkenheid vormt de basis van alle diaconaal werk.
Aanmoediging en toerusting is van groot belang voor ieder lid, jong en oud, om te zoeken naar momenten, plekken en manieren om de diaconale roeping op eigen wijze vorm te geven. Dit kan variëren van het delen van materiële middelen tot het bieden van praktische ondersteuning, van luisterend oor zijn tot het opkomen voor de rechten van kwetsbaren.
Zorg dragen voor goed diaconaal werk: de verantwoordelijkheid van ambtsdragers
Naast een roeping aan alle leden van de gemeente klinkt in de kerkorde een extra diaconale opdracht aan bepaalde ambtsdragers in de gemeente, in het bijzonder de diakenen. Deze diaconale verantwoordelijkheid van ambtsdragers is gelaagd. Ze zijn zowel geroepen tot het verlenen van diaconale dienst (uitvoerend) als tot het zorg dragen voor goed diaconaal werk (aansturend/ondersteunend).
Diakenen zijn volgens de kerkorde in het bijzonder geroepen tot:
- de dienst aan de Tafel van de Heer en het inzamelen en uitdelen van de liefdegaven;
- de dienst van barmhartigheid en gerechtigheid in gemeente en wereld;
- de toerusting van de gemeente tot het vervullen van haar diaconale roeping;
- de verzorging van de vermogensrechtelijke aangelegenheden van de gemeente van diaconale aard.
Diakenen fungeren als voortrekkers en facilitators van het diaconale werk, waarbij zij de gemeente aanmoedigen, toerusten en ondersteunen in het vervullen van haar diaconale roeping. Zij hebben zowel een praktische als een inspirerende rol in het vormgeven van solidariteit en gerechtigheid.
Diaconaal present zijn in de maatschappij: omzien in de eigen leefomgeving
De roeping tot de dienst van barmhartigheid en gerechtigheid is er ook voor mensen met een andere of niet-directe link met de gemeente. In navolging van Christus worden we opgeroepen om met ontferming de ander te zien én op te zoeken, ook en juist díe mensen die vergeten worden, kwetsbaar zijn of geen helper hebben.
Zo kunnen gemeenteleden diaconaal present zijn via vrijwilligerswerk in ziekenhuizen, gevangenissen, daklozenopvang of vluchtelingenzorg in de buurt. Ook in de dagelijkse omgang en dicht bij huis - in het aangaan van oprechte ontmoetingen met buren, collega's en andere mensen in de directe leefomgeving (school, sport, etc). Daarnaast kan diaconale presentie vorm krijgen door het aan de orde stellen van maatschappelijke problemen, het opkomen voor rechtvaardigheid en het werken aan structurele verandering waar onrecht heerst.
Liefdevol omzien naar de ander omdat God naar ons omziet, met bijzondere aandacht voor degenen die het meest kwetsbaar zijn en de meeste ondersteuning nodig hebben.
