Welkom
Heet iedereen welkom op een voor jullie kerkenraad vertrouwde wijze.
Starter
Een prikkelende tekst om kort te bespreken:
“We zijn als weeskinderen op Aarde, ontworteld, losgekoppeld. Waar heb ik afgeleerd op een natuurlijke manier met de natuurelementen verbonden te zijn, met heel mijn lichaam, met heel mijn ik, met de mogelijkheid mij te verwonderen, de verbinding te vieren, en met de overige natuur te leven? Wat is er met ons gebeurd dat wij de natuur, het natuurlijke, niet langer zien als een gelijkwaardige partner in het levensspel op Aarde? We hebben ons in het centrum van het leven geplaatst, dat kan geen toekomst hebben. Waarom ben ik niet doordrongen van het feit dat ik als mens niet kan leven zonder alles wat op het aardoppervlak groeit, de lagen daaronder, met alle rijkdom daarin, en de dieren die de verschillende elementen verbinden? Wanneer zijn wij opgehouden het natuurlijke te waarderen voor wie zij is?”
(Irene van Lippe – Biesterveld op de tentoonstelling ‘Wij zijn natuur’ in Museum Singer Laren, 2025)
Vragen bij de tekst
- Herken jij je in deze woorden? Welk appel doet deze tekst op jou?
- Zou je deze tekst als gebed kunnen lezen?
Er is zelfonderzoek – er worden tal van vragen gesteld.
Er is een schuldbelijdenis – ‘We hebben onszelf in het centrum gesteld’.
Er is een oproep tot verbinding en verwondering, verstilling en openheid.
En er is de erkenning dat we deel zijn van een groter geheel.
Nog een tekst
| “Gods chesed - liefdevolle zorg - bedekt de wereld als met een deken of als een gebedskleed. De Tora en de Eeuwige zijn als een levensboom waaronder alle schepselen beschutting vinden. De wisseling van dag en nacht geeft de mens precies wat hij nodig heeft, het licht en de warmte van de dag bieden gelegenheid tot werken, het donker van de nacht tot slaap en beschutting.” (bij de ets van Marcus van Loopik n.a.v. Psalm 104) |
|
Vragen bij deze tekst
- Bekijk in stilte de afbeelding van Psalm 104. Wat valt je op? Wat raakt je?
- Welke plaats hebben de mensen in het geheel van deze schepping?
Verdieping
Vooraf: Psalmen hebben joodse wortels, sterker nog, het is oeroude joodse (en oud-oosterse) poëzie. In de christelijke traditie wordt lang niet altijd beseft dat we - op eigen wijze - meezingen en bidden met het Bijbelse volk Israël. In zowel de joodse als de christelijke tradities zijn psalmen altijd belangrijk gebleven. In zowel jodendom als christendom is er een rijke schakering aan teksten, melodieën en vormgevingen ontstaan.
In het boek Hemels groen geven Matthijs de Jong en Cor Hoogerwerf een aantal inkijkjes in Psalm 104. Volgens hen schetst deze psalm een panorama van het leven zoals het door Gods hand bestaat.
- De psalm bezingt het werk van Gods hand en de vreugde in het geheel van de schepping.
- Er is geen hiërarchie: alles bestaat in afhankelijkheid van God.
- Er is tussen mensen en dieren geen wezenlijk verschil wat betreft het voedsel dat ieder eet en de lucht die ieder inademt.
- Het enige verschil dat ertoe doet is dat tussen God en de schepping, de Schepper en de geschapen wereld.
- De mens is opgenomen in het ritme van het leven, van elke dag. Uit niets blijkt een centrale plek voor de mens.
Er zou een spanning kunnen zijn of een tegenstelling gelezen kunnen worden tussen Psalm 104 en Genesis 1:26-28, waarin het gaat over de heersende rol van de mens. Ook Psalm 8 geeft de mens een belangrijke rol: alles is aan zijn voeten gelegd. Maar dat kan, zeggen de auteurs, een kwestie van perspectief zijn. Als je de hele schepping ziet in afhankelijkheid van God, dan is er geen verschil tussen mens en dier. Als je daarentegen let op de ordening in de schepping, dan heeft de mens een speciale verantwoordelijkheid. Niet heersen in de zin van de baas zijn, maar in de zin van dienen, dienstbaar zijn, behoeden en bewaren. De psalm eindigt overigens met een verzuchting. Het is een donkere lucht boven een lichtende psalm. In de vertaling van Gerard Swüste:
Waren zondaars toch maar van de aarde verdwenen,
slechte mensen, waren die er maar niet meer!
Ziel in mij, zeg: de LEVENDE is een zegen.
Zing voor Hem!
Verwerking
Lees Psalm 104
- In hoeverre kun je met Irene van Lippe - Biesterveld meegaan in haar overtuiging dat wij mensen natuur zijn?
- Kun je een Bijbelse lijn ontdekken over de plaats van ons mensen in het grotere geheel van de schepping en wat heeft dat ons nu te zeggen?
- Hoe zie jij de toekomst tegemoet van het leven op aarde? Hoe stel jij je Gods beschutting, verbeeld door Marcus van Loopik, voor?
Lied
Lees of zing Lied 104c uit de bundel Psalmen anders. Aanvulling bij het Liedboek, zingen en bidden in huis en kerk. De tekst is van Roel Bosch, de melodie van John Bell. Zie ook een muziekuitvoering op YouTube.
Je Premium-proefperiode is voorbij
Je Premium-proefperiode is voorbij
