Brieven van scriba en preses
In deze rubriek delen scriba Kees van Ekris en preses Trijnie Bouw regelmatig observaties, reflecties en gedachten over het scribaat en de kerk. De brieven gaan over de invulling van de rol, bijzondere ontwikkelingen en thema's die spelen binnen de kerkelijke praktijk. Centraal staat de collegialiteit: het onderhouden van open communicatie en het delen van inzichten met ambtsdragers en gemeenteleden.
In deze brief schrijft Kees van Ekris over de innerlijke heilige ruimte als bron van geestelijk leiderschap. Geïnspireerd door een ontmoeting met de Duitse priester en schrijver Anselm Grün, pleit hij voor een kerk die haar kracht put uit geestelijke beweging – en roept hij voorgangers op om op weg naar Pasen zelf de catharsis van de Goede Week te ondergaan, zodat wat vastzit, beweegt.
Nog nooit had ik een boek van hem gelezen, maar toen ik naast hem zat, werd ik stil. Hij zat gewoon in zijn pij en lepelde soep. Iedereen om hem heen was druk aan het netwerken. Hij was daar niet mee bezig. Hij at gewoon en was zichzelf. Maar als je hem een vraag stelde, antwoordde hij geconcentreerd en vriendelijk.
Het was afgelopen najaar op een mooie vrijdagavond in een kerk. Ik zat naast Anselm Grün, de Duitse priester en schrijver. Zijn biografie was uitgekomen. Een collega had de bijeenkomst georganiseerd en nodigde me uit. Anselm Grün gaf me iets mee, terloops, zonder enige pretentie.
“Waak over je innerlijke heilige ruimte.”
Ik vroeg hem naar zijn gedachten over leidinggeven vanuit het geloof. Hij zei: “Waak over je innerlijke heilige ruimte.” Ik vroeg: “Wat is dat?” Hij gaf een antwoord dat me bijblijft. “Dat is de heilige plek in je leven waar de wereld niet kan komen.” Hij legde het me uit. Het is de plek waar de jaloezie en de begeerte, de angst en de wil tot macht, de duistere invloeden van de tijd, niet kunnen komen. Geestelijk leven is die ruimte beschermen en die invloeden afweren. Zodat ruimte ontstaat voor de omgang met God. Als je daarvanuit leeft, krijg je duidelijkheid over wat je moet doen. Dat is de kracht, bedacht ik me later, van katholieke geestelijken: hun leidinggeven komt voort uit de liturgie.
“Geestelijk leven is die ruimte beschermen en die invloeden afweren.”
We leven toe naar Pasen. We naderen het centrum, het heilige mysterie van ons geloof. In deze dagen beleef ik de kerk als een heilige ruimte. De Veertigdagentijd is de confrontatie met wat vastzit in onszelf: wat maar niet veranderen wil en wat zich in de vastentijd weer opdringt. Maar de concentratie en de catharsis van de paasweek zorgt voor beweging. Elk jaar hoop je, als gemeente en als kerk, maar ook persoonlijk en in je familieleven, dat iets hiervan doorechoot. Dat wat vastzit, beweegt. Kerkelijke vernieuwing ontstaat vanuit een geestelijke beweging.
Ik hoop van harte dat je de komende dagen, op weg naar Pasen, als voorganger rust vindt om deze beweging zelf ook te maken. Of beter: te ondergaan. Dat de doopherinneringVerder lezen
Doopgedachtenis - Je doop gedenken op Stille Zaterdag en de wereldwijde gezamenlijk aanbidding van Christus onze ambtelijke dienst vult. Blumhardt noemde een gelovige een ‘geïmponeerde’. Iets legt beslag op je. Iets vult je verbeelding, voedt je veerkracht. Ik hoop dat je vanuit de heilige teksten die we lezen de goede woorden vindt voor de mensen die God je op jouw weg geeft.
Mede namens preses Trijnie Bouw, een gezegend PaasFeest toegewenst.
Kees van Ekris, scriba
P.S. 1: Brief asielbeleid en illegaliteit
Samen met bisschop De Korte en vanuit het diaconaat van onze kerken, schreven we onze senatoren een brief over de verharding van het asielbeleid en de behandeling in de Eerste Kamer van de Wet strafbaarstelling illegaliteit. Als je de brief leest, merk je dat er ernst in zit, maar dat we ook de toon van het bondgenootschap zoeken. Dat past ons als kerk in deze onbestemde harde tijd: niet meedoen aan grimmigheid, maar een ernstig appel doen op wie we als samenleving kunnen zijn. Samen met zo veel anderen, bondgenoten, die onze samenleving niet prijs willen geven aan kleinering en angstzaaierij. Op 12 april zal op verschillende plekken gebeden worden voor dit ingrijpende moment van politieke besluitvorming, in De Dom in Utrecht en ook in De Open Hof, de gemeente van het kerkasiel in Kampen. Als moderamen zijn we daarbij aanwezig.
P.S. 2: Het nieuwe jaarthema
Het jaarthema van de Protestantse Kerk voor het komende seizoen heeft als kernwoorden ‘Lichaam van Christus’ en ‘beweging’. Een groot apostolisch woord over de kerk, ‘Lichaam van de Heer’ en de hoop dat daarin iets kan gebeuren wat ons beweegt. Het is een paasthema – ‘Dit is mijn lichaam’ – en een levenslange verwondering: dat wij, als kerk, zo worden genoemd: Lichaam van de Heer. De voorbereiding is in volle gang.
P.S. 3: Moderne Profeten
In mijn vorige functie maakte ik de podcastserie Moderne Profeten. Net voordat ik als scriba benoemd werd, stelde NPO/EO voor om van een selectie van de portretten een korte televisieserie te maken: Bonhoeffer, King, Boshardt, Nouwen, Tutu, Navalny. In hun levens was iets gaande en het werkt aanstekelijk om naar hen te kijken en te luisteren. In de podcast ontsluiten we voor een breder publiek levensverhalen uit onze recente christelijke traditie waar tegendraadse kracht in zit. Vanaf 29 maart wordt het uitgezonden. Wellicht is het bruikbaar in gemeenteactiviteiten ter ondersteuning van het jaarthema.
Illustratie jaarthema 2026/2027 - Beweeg mee | Illustrator: Linda Verholt
