Een predikant is pas beroepbaar als aan een aantal voorwaarden is voldaan. Deze pagina laat zien wie in aanmerking komt, en hoe je als beroepingscommissie op namen komt: via een advieslijst, via gemeenteleden of via een advertentie.
Wanneer is een predikant beroepbaar?
Beroepbaar zijn proponenten die het colloquium binnen de Protestantse Kerk hebben afgerond, en predikanten die minimaal vier jaar als gemeentepredikant binnen de Protestantse Kerk hebben gewerkt (ord. 3-4).
Niet zonder meer beroepbaar zijn:
- proponenten die langer dan vier jaar proponent zijn zonder verlenging (verlenging moet elke vier jaar opnieuw worden aangevraagd);
- predikanten die niet meer als gemeentepredikant actief zijn (predikanten buiten vaste bediening moeten hun beroepbaarheid elke vier jaar laten verlengen, zie ord. 3-15);
- predikanten die in een ander kerkgenootschap zijn bevestigd (zie hieronder, 'Predikanten uit een ander kerkgenootschap of het buitenland').
Om te kunnen selecteren moet de beroepingscommissie beschikken over namen van mogelijk te beroepen predikanten. Daarvoor bestaan drie werkwijzen, die naast elkaar gevolgd kunnen worden. De eerste twee zijn kerkordelijk verplicht, de derde niet.
1. Advieslijst aanvragen
Conform ord. 3-3 vraag je als (wijk)kerkenraad advies aan het mobiliteitsbureau: welke predikanten of proponenten, passend bij het profiel, zijn mogelijk beschikbaar voor de vacature? Dat kan via een mail naar arbeidsbemiddeling@protestantsekerk.nl.
Vermeld in dit bericht de contactpersoon voor het beroepingswerk (naam, telefoonnummer en e-mailadres). Gaat het om een vacature in een evangelisch-lutherse gemeente, of een gemeente die door samengaan met een evangelisch-lutherse gemeente is ontstaan? Dan overlegt het mobiliteitsbureau met de president van de evangelisch-lutherse synode.
Voor het advies is het gebruikelijk dat de predikant voor het beroepingswerk beschikt over een beknopte schets van de vacante gemeente en over de profielschets van de te beroepen predikant.
Predikanten en proponenten hoeven geen toestemming te geven om op de lijst te worden gezet, en krijgen bij vermelding ook geen bericht. Gewenst? Dan neemt de predikant voor het beroepingswerk voorafgaand telefonisch contact op met de contactpersoon.
De advieslijst komt zo snel mogelijk na aanvraag; het streven is binnen drie weken. Na ontvangst kan contact worden opgenomen met het mobiliteitsbureau, bijvoorbeeld voor meer bijzonderheden over werkwijze en aanbevolen predikanten of proponenten.
Heeft de eerste advieslijst niet tot een aanvaard beroep geleid? Dan is een herhaaladvieslijst mogelijk. Desgewenst neemt het mobiliteitsbureau contact op om te horen welke stappen al gezet zijn en met welke kandidaten van de eerste lijst contact is geweest.
2. Gemeenteleden noemen namen
Gemeenteleden voelen zich vaak betrokken bij het beroepingswerk. Ord. 3-3, lid 6 schrijft voor dat zij de gelegenheid krijgen om aan de kerkenraad namen door te geven van predikanten of proponenten die zij geschikt achten. Zo'n opgave bevat een motivering en de naam van wie de opgave doet.
Roep hiertoe op via de website van de gemeente of via een artikel in het kerkblad, en maak daarbij ook de samenstelling van de beroepingscommissie en het vastgestelde profiel bekend. Is niet duidelijk of een genoemde proponent of predikant beroepbaar is? Het mobiliteitsbureau kan dit verhelderen.
3. Plaatsen van een advertentie
Naast de verplichte adviesaanvraag en het noemen van namen door gemeenteleden kan een advertentie geplaatst worden. Dit is kerkordelijk niet verplicht.
Bij een advertentie geldt één aandachtspunt: een predikant staat niet in een arbeidsrelatie tot de gemeente. De kerkenraad beroept een predikant; er is geen werkgever-werknemerverhouding. Een predikant staat ten dienste van een gemeente en is niet ondergeschikt aan de kerkenraad of de gemeente (ord. 3-5, lid 2). Dat bepaalt de toon van het gesprek met de te beroepen predikant.
Praktische tips
Let bij de advertentie op inhoud en opmaak: trekt de tekst de aandacht, staat er voldoende informatie in, en welke eigenschappen maken de gemeente aantrekkelijk voor een predikant?
Plaats de advertentie op de website van de eigen gemeente én op protestantsekerk.nl/vacatures (gratis). Predikanten die openstaan voor een beroep raadplegen deze website regelmatig, en ontvangen wekelijks een digitale nieuwsbrief met recente vacatures. Ook meer traditionele media zoals Woord & Dienst, Trouw en het Nederlands Dagblad bieden ruimte aan advertenties voor predikantsvacatures. Sociale media als LinkedIn en Facebook worden ook wel benut om de vacature onder de aandacht te brengen; een pakkende, verkorte tekst kan daarbij de nieuwsgierigheid wekken.
Predikanten uit een ander kerkgenootschap of het buitenland
Komt de voorkeurskandidaat uit een ander kerkgenootschap of uit het buitenland? Dan moet eerst de procedure voor 'overkomst' gevolgd worden. Dat duurt een half jaar tot een jaar.
Regelmatig reageren predikanten uit een ander kerkgenootschap of uit het buitenland op een vacature op de website van de Protestantse Kerk. Zo'n predikant is niet automatisch beroepbaar in de Protestantse Kerk: ord. 13-13 beschrijft de procedure waarmee dit alsnog kan.
Daartoe dient de predikant een verzoek in bij het moderamen van de generale synode. Het moderamen wint advies in bij de Protestantse Theologische Universiteit over de opleiding van de predikant. Vervolgens volgt een gesprek, soms meerdere, met de geschiktheidscommissie. Is dat met goed gevolg afgerond? Dan volgt een gesprek met de colloquiumcommissie.
Is dit alles doorlopen, dan is de predikant beroepbaar in de Protestantse Kerk. Onderhoudt de Protestantse Kerk zogenaamde bijzondere betrekkingen met het kerkgenootschap van de predikant? Dan kan de procedure korter of langer duren, maar reken in elk geval op een half jaar tot een jaar. Kiest de beroepingscommissie toch voor een predikant van buiten de Protestantse Kerk, houd er dan rekening mee dat je weinig invloed hebt op het verloop van deze procedure.
Deze informatie is onderdeel van het stappenplan voor beroepingscommissies.
