Basis van kerk-zijn
Deze pagina geeft een overzicht van tien thema's bij de basis van kerk-zijn in hun onderlinge samenhang en in relatie tot Nieuw Kerkelijk Peil
Christelijke geloofsgemeenschap en kerk-zijn in relatie tot de wereld
Bij kerk-zijn gaat het in essentie om twee dingen:
- Geloofsgemeenschap rond de eer van Gods Naam
- Gelovig samenleven, dienen en spreken in de wereld
Volgens artikel IV van de kerkorde moet al het kerkenwerk in onderlinge samenhang gericht worden op 'de lofprijzing van de Naam des Heren en de dienst in de wereld'. Christelijke geloofsgemeenschap en kerk-zijn in relatie tot de wereld vormen twee vleugels waarmee de kerk kan vliegen. Dit kan gevisualiseerd worden met de vogel in het logo van de Protestantse Kerk. 
Twee losse vleugels kunnen niet vliegen. Daarom heeft de vogel ook een romp en een staart. Dit staat voor alles wat in de kerk wordt gedaan om 'de samenhang in haar leven en werken te bevorderen en alles te richten op de lofprijzing van de Naam des Heren en de dienst in de wereld' (KO-artikel IV, lid 3). Hierin heeft de kerkenraad een richtinggevende en samenbindende rol. Hiermee wordt de kerkelijke vitaliteit versterkt.
In het logo is de kop van de vogel onzichtbaar. Dat geldt ook voor Christus als Hoofd van de kerk. Als duif staat de vogel symbool voor Gods Geest. Daarmee wil Christus Zijn kerk inspireren en leiden, zodat God en Zijn wil centraal staan in heel het kerk-zijn. 'In Christus vormt het bouwwerk één geheel en groeit het uit tot een tempel die gewijd is aan de Heer, in wie ook u samen opgebouwd wordt tot een plaats waar God woont door Zijn Geest' (Efeziërs 2:21-22).
Aan christelijke geloofsgemeenschap, kerk-zijn in relatie tot de wereld en bevordering van kerkelijke vitaliteit wordt meer inhoud gegeven met tien thema's voor de basis van kerk-zijn. Voor beleidsrijke gesprekken hierover kan een set quickscans gedownload worden. De scans zijn bedoeld als een aanzet voor gesprek in de kerkenraad, maar ook ander kerkelijk kader kan hierbij betrokken worden.
Tien thema's voor de basis van kerk-zijn
- Bidden en vieren
- Geloven in gemeenschap
- Geloofsleven ontwikkelen
- Leidinggeven
- Visie en beleid ontwikkelen
- Beheren
- Vernieuwen en veranderen
- Leven delen
- Dienstbaarheid delen
- Geloof delen
Drie kerkelijke aandachtsgebieden
De tien thema's voor de basis van kerk-zijn worden onderverdeeld in drie kerkelijke aandachtsgebieden.
Kerk & geloofsgemeenschap
Bij bidden en vieren staat de liturgische viering rond Woord en tafel centraal. Bij geloofsleven ontwikkelen de inwijding in de gemeenschap, inclusief inwijding in de liturgie en de missie van de kerk. Bij geloven in gemeenschap ligt de focus op het functioneren van de gemeenschap: een gemeenschap van liefde, gericht op het aanmoedigen en begeleiden van mensen in de liefde tot God, elkaar en de wereld.
Kerk & vitaliteit
Het doel van leidinggeven in de kerk is volgens artikel IV van de kerkorde om in het geheel van gemeenteopbouw, met participatie van alle gemeenteleden, samenhang te bevorderen en alles te richten op de lofprijzing van Gods naam en dienst in de wereld. Dit vraagt van de leiding het onderscheiden van de roeping van de gemeente in deze specifieke context (visie en beleid ontwikkelen), de zorg voor wat aan de gemeente is toevertrouwd (beheren) en het ontvankelijk zijn voor nieuwe wegen die de Geest wijst (vernieuwen en veranderen). Dit alles schept de voorwaarden voor de vitaliteit (dat wat leven voortbrengt) van kerk en gemeente.
Kerk & wereld
Een manier om de kerkelijke roeping van dienst in de wereld te omschrijven is: leven delen (pastoraal samenleven), dienstbaarheid delen (diaconaal handelen) en geloof delen (missionair spreken). Het werkwoord 'delen' wijst hierbij steeds op het belang van gelijkwaardigheid en wederkerigheid. De drie thema's in dit aandachstgebied kunnen wel onderscheiden maar niet gescheiden worden. Activiteiten waarmee de kerk zich verhoudt tot de wereld hebben altijd pastorale, diaconale en/of getuigende elementen in zich. Zie over deze drieslag ook artikel X van de kerkorde.
Koppeling met de kernkwaliteiten van Nieuw Kerkelijk Peil
Negen van de tien thema's die op deze pagina worden geïntroduceerd, zijn gekoppeld aan de kernkwaliteiten van kerk-zijn van Nieuw Kerkelijk Peil. Dat is een onderzoeksinstrument dat gemeenten helpt om hun vitaliteit in kaart te brengen. Ook de negen kernkwaliteiten van Nieuw Kerkelijk Peil zijn onderverdeeld in drie aandachtsgebieden. Hieronder laten we zien wat de verbinding is tussen deze aandachtsgebieden van kernkwaliteiten en de clusters van thema’s bij toekomstgericht kerk-zijn.
Interne kwaliteiten => Kerk & geloofsgemeenschap
- Vitale en ondersteunende vieringen => Bidden en vieren
- Een sterke en groeiende verbondenheid => Geloven in gemeenschap
- Een levend en groeiend geloof => Geloofsleven ontwikkelen
Inspiratie-kwaliteiten => Kerk & vitaliteit
- Inspirerend en ondersteunend leiderschap => Leidinggeven
- Een duidelijke, breed gedeelde visie => Visie en beleid ontwikkelen
- Openheid voor innovatie => Vernieuwen en veranderen
Naar buiten gerichte kwaliteiten => Kerk & wereld
- Bewuste inzet voor inclusie van diverse mensen => Leven delen
- Praktisch inzet voor dienst aan de samenleving => Dienen en delen
- Bereidheid en inzet om geloof te delen => Geloof delen