Veel kerkelijke gemeenten hebben leegstaande ruimtes die kunnen worden ingezet voor statushouders die wachten op een woning. Is een ruimte kort of langdurig beschikbaar? Dan kunnen gemeenten terecht bij Actie Onderdak of De Thuisgevers.
Vanuit verschillende kerken zijn vragen gekomen wie wanneer kan helpen bij het realiseren van huisvesting voor statushouders? Het antwoord is simpel:
- Heb je een ruimte die korter dan een jaar leeg staat? Dan is Actie Onderdak de juiste plek. Tot eind december kun je instappen.
- Heb je een ruimte die een jaar of langer beschikbaar is en wilt u structureel bijdragen? Dan helpt De Thuisgevers je verder.
Van tijdelijk onderdak naar een thuis
Duizenden statushouders verblijven nog in een azc, terwijl zij al een verblijfsvergunning hebben, omdat er geen woning voor hen beschikbaar is. Een brede coalitie van kerken startte daarom op 20 oktober Actie Onderdak: drie maanden onderdak voor statushouders, vooral gezinnen met kinderen. Dat is overzichtelijk en biedt direct verlichting. Het blijft echter een noodoplossing. Daarom is het belangrijk daarnaast te blijven werken aan oplossingen voor de middellange en lange termijn.
"Actie Onderdak laat zien hoeveel bereidheid er is bij mensen om mee te denken of mee te helpen", zegt Laura Prat Bertrams van De Thuisgevers. "Wij werken vervolgens samen aan wat daarna nodig is: woonruimte voor langere tijd, met begeleiding eromheen."
Samen verder kijken
Aan die langere termijn werkt De Thuisgevers al jaren samen met kerken. Scriba Kees van Ekris zegt: "We moeten als kerken onze beperkingen qua organisatievermogen en qua rol in dit complexe vraagstuk kennen. Waar wij als kerken beperkt kunnen helpen, kan een organisatie als De Thuisgevers verder kijken. Zij kent de regels, de gemeenten en de mensen die ervoor nodig zijn."
Hoe De Thuisgevers werkt
De Thuisgevers, begonnen in Kampen en inmiddels uitgegroeid tot een landelijke beweging, werkt al vier jaar aan woonruimte voor mensen die met spoed een huis nodig hebben. Naast tijdelijke huisvesting zoekt De Thuisgevers met de aanpak Ongeziene Woonmogelijkheden (OWM) ook structureel naar nieuwe plekken. Een digitale scan brengt systematisch locaties in beeld die mogelijk geschikt zijn voor flexibele woningbouw, transformatie of extra sociale huurwoningen. In het afgelopen jaar zijn zo in 29 Nederlandse gemeenten ruim 2200 kansrijke locaties geïdentificeerd. Voor OWM won De Thuisgevers de eerste prijs bij de European Public Sector Awards 2025-2026.
Het vinden van kansen is de eerste stap. Samen met gemeenten, maatschappelijke organisaties, kerken en vastgoedeigenaren maakt De Thuisgevers er concrete woonplekken van: van pastorieën en maatschappelijk vastgoed tot hotels. Een buddysysteem begeleidt nieuwe bewoners, zodat zij kunnen thuisraken in hun buurt. De ambitie is dat uiteindelijk elke Nederlandse gemeente met deze blik naar de beschikbare ruimte kijkt.
Een voorbeeld: de pastorie in Rolde
"De pastorie van de Jacobuskerk in Rolde kwam leeg te staan en die wilden we graag aan de gemeente Aa en Hunze verhuren voor de huisvesting van statushouders. Er waren aarzelingen bij de gemeente, totdat wij De Thuisgevers inschakelden", vertelt Co Lambert van het college van kerkrentmeesters in Rolde. "Met hun enthousiasme en hun kennis van de actuele wet- en regelgeving, hun voorbeeldhuurcontracten en hun huisregels in veel verschillende talen wist De Thuisgevers de gemeente te overtuigen. Sinds 1 maart woont een Koerdisch gezin uit Syrië in onze pastorie. Ik kan iedereen aanraden deze mooie organisatie in te schakelen!"
Een leegstaande ruimte voor langere tijd inzetten?
Denk aan een pastorie, kosterswoning, bijzaal of verdieping die niet meer wordt gebruikt. Meld deze bij De Thuisgevers. "U heeft het gebouw en kent uw buurt, De Thuisgevers heeft de expertise om er een thuis van te maken", aldus Prat Bertrams. "Een melding verplicht u tot niets: samen met uw kerkenraad verkent u in uw eigen tempo wat mogelijk is. Samen zien we meer."
Contact opnemen met De Thuisgevers kan via e-mail naar welkom@dethuisgevers.nl, telefoon 06 2190 3658 of de website.
Vluchtelingen en asielzoekers helpen als diaconie
Er zijn meer manieren om als diaconie iets te betekenen voor vluchtelingen in de eigen omgeving. Kerk in Actie heeft daarvoor het stappenplan 'Betrokken bij mensen op de vlucht' gemaakt.
