In 2025 hebben we gewerkt aan de opdracht om de dienstenorganisatie verder op orde te brengen. Er zijn positieve stappen gezet, en we staan voor reële uitdagingen.
In september 2025 kwam de dienstenorganisatie in een uitzonderlijke situatie terecht na mediaberichten over een verstoorde werkrelatie binnen de organisatie. Naar aanleiding daarvan heeft het bestuur van de dienstenorganisatie de kleine synode gevraagd om een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren. De kleine synode stelde een commissie in die dit onderzoek naar de werkcultuur begeleidt. Het onderzoek wordt uitgevoerd door bureau Andersson Elffers Felix en ging in het laatste kwartaal van 2025 van start.
In de aanloop hiernaartoe legden op 26 september 2025 vier bestuursleden hun taken neer. Ook het moderamenlid dat in het bestuur zat, trok zich terug uit het moderamen. De algemeen directeur meldde zich eind september 2025 ziek. De synode heeft hierop een rompbestuur geïnstalleerd.
Onderliggende oorzaken
In het kader van goed bestuur en integriteit vindt het moderamen van de generale synode het van groot belang dat dit onderzoek met zorg en openheid wordt uitgevoerd. Het onderzoek richt zich op de onderliggende oorzaken van de ervaren spanningen, de rol van leiderschap en de manier waarop binnen de organisatie wordt samengewerkt en gecommuniceerd. De bevindingen zijn richtinggevend voor het versterken van een veilige, transparante en lerende werkcultuur binnen de dienstenorganisatie in 2026. De synode wil de resultaten van het onderzoek afwachten voordat het bestuur al dan niet wordt uitgebreid of gewijzigd.
Het werk ging door
De dienstenorganisatie en Kerk in Actie bleven lopende het onderzoek elk hun eigen verantwoordelijkheden oppakken. De dienstverlening en alle andere werkzaamheden konden gewoon doorgaan. Noodhulp, projecten en toezeggingen aan buitenlandse partners van Kerk in Actie ondervonden geen hinder van de situatie.
Leiderschap en deskundigheid
Parallel aan dit proces hebben we in 2025 stappen gezet om de organisatie verder te ontwikkelen. We zijn gestart met een organisatiebreed leiderschapsprogramma, er zijn besturingsprincipes geïntroduceerd en er is geïnvesteerd in het versterken van de deskundigheid op financiën, ICT en de planning- en controlcyclus. Dit draagt bij aan een meer eenduidige en toekomstbestendige inrichting van de organisatie. Deze initiatieven bevinden zich nog in de ontwikkelfase en vragen de komende periode verdere uitwerking en borging.
Personeel en processen
We hebben vooruitgang geboekt in de uitvoering van het personeelsbeleid en de inrichting van processen. Daarbij werd duidelijk dat de complexiteit van sommige processen en de wisseling van medewerkers tot knelpunten leidt. Het aanscherpen van processen met de PDCA-cyclus en het verbeteren van de managementinformatie zijn stappen in de goede richting. De behoefte aan vereenvoudiging en eenduidigheid blijft ook in 2026 een belangrijk actiepunt.
In 2025 heeft een groep medewerkers onder leiding van HR gewerkt aan een nieuwe gedragscode, die in het najaar is geïntroduceerd. De code bestaat uit twee delen. ‘Hoe doen we het?’ beschrijft de gewenste omgangsvormen, zoals luisteren naar de ander, de ander respecteren en betrouwbaar zijn. ‘Wat doen we niet?’ beschrijft de ongewenste omgangsvormen, zoals pesten, discrimineren en intimideren.
Digitalisering
De verdere digitalisering heeft bijgedragen aan een betere basis voor transparante en betrouwbare sturingsinformatie. We zijn er nog niet: ook hier is verdere standaardisering en vereenvoudiging nodig om de organisatie toekomstbestendig te maken. Met de implementatie van AFAS medio 2027 zetten we hierin een grote stap voorwaarts.
Quotumregeling
De intrekking van de nieuwe quotumregeling leidde tot een structurele vermindering van het beschikbare budget. De inkomsten voor de dienstenorganisatie zijn daardoor significant lager dan waarmee in de meerjarenramingen is gerekend. Op basis van de huidige inzichten moet vanaf 2027 structureel € 4,5 miljoen worden bezuinigd op de exploitatie. De directie werkt aan een bijsturingsplan waarvan de contouren in het tweede halfjaar van 2026 zichtbaar moeten zijn. Dit maakt het nog belangrijker dat onze organisatie efficiënt, doelgericht en transparant functioneert.
Klimaatneutraal werken
In 2025 zijn zowel de directe als de indirecte CO2-emissies van de dienstenorganisatie en Kerk in Actie in kaart gebracht. We compenseren deze volledig via FairClimateFund. Verder is een stuurgroep aan de slag met de uitwerking van onze ambitie om in 2030 klimaatneutraal te zijn, in samenspraak met de organisatie. We willen de uitstoot niet alleen compenseren maar ook omlaag brengen, en onze positieve impact vergroten.
Het netwerk GroeneKerken groeide in 2025 verder door. Het nieuwe Handboek kerkvergroeners ondersteunt kerken bij het verduurzamen van hun geloofspraktijk.
Impactvol beleggen
In 2025 is een grote stap gezet richting duurzaam en impactvol beleggen. In april 2025 zijn het Boaz Duurzaam Beleggingsfonds en het Boaz Impact Beleggingsfonds van start gegaan. Deze fondsen vloeien rechtstreeks voort uit de nota ‘Betekenisvol Beleggen’ die eind 2021 is aangenomen door de kleine synode. De wens van de synode was om duurzaam en impactvol beleggen laagdrempelig mogelijk te maken voor plaatselijke gemeenten en diaconieën. Medio 2025 zijn de beleggingsportefeuilles van de Protestantse Kerk overgezet naar de Boaz-fondsen. In de tweede helft van het jaar volgden de eerste plaatselijke gemeenten.
In cijfers
- De dienstenorganisatie had in 2025 236 medewerkers in dienst, 227,1 fte
- Er stroomden 33 medewerkers uit en 35 in, het verloop was 12%
- De formatie bleef achter bij de begrote 263,6 fte
- Het ziekteverzuim was 3,4%, net als in 2024
- Gemiddeld waren 16 vrijwilligers actief binnen de dienstenorganisatie
- Er is een nieuwe gedragscode geïntroduceerd die gewenste en ongewenste omgangsvormen benoemt
- De dienstenorganisatie compenseerde al haar CO2-emissies via FairClimateFund
- Het netwerk GroeneKerken groeide van 500 naar 550 kerken uit ruim 20 denominaties
- De Boaz-fondsen behaalden sinds de introductie op 23 april 2025 een rendement van 4,9% (duurzaam) en 8,4% (impact)