Boaz Beleggingsfondsen: overzichtelijk, betrouwbaar en betekenisvol beleggen 

Steeds meer kerken willen hun vermogen duurzaam beleggen, maar waar begin je? De Boaz Beleggingsfondsen helpen gemeenten om verantwoord te investeren, met oog voor rendement, geloof en maatschappelijke impact. 

Steeds meer protestantse gemeenten en diaconieën staan voor dezelfde vraag: hoe ga je verantwoord om met vermogen dat aan de kerk is toevertrouwd? Soms komt er geld vrij door de verkoop van een pastorie of kerkgebouw, soms door een legaat of spaargeld dat niet direct nodig is voor de exploitatie. Tegelijk groeit het besef dat kerkelijk geld niet alleen financieel moet renderen, maar ook moet passen bij de roeping en identiteit van de kerk. 

De Boaz Beleggingsfondsen bieden een concreet antwoord. Ze zijn ontstaan vanuit de synodenota Betekenisvol Beleggen die in 2021 werd vastgesteld door de kleine synode van de Protestantse Kerk. Daarmee werd het landelijke beleggingsbeleid aangescherpt: duurzamer, zorgvuldiger en met meer aandacht voor maatschappelijke impact. Het was nadrukkelijk de bedoeling dat ook plaatselijke gemeenten en diaconieën hiervan gebruik konden maken. 

Volgens Koert Jansen, portefeuillehouder beleggingen binnen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk en secretaris van Stichting Beheerder Boaz Beleggingsfondsen, hebben veel gemeenten behoefte aan overzicht. “Er is enorm veel aanbod op het gebied van duurzaam beleggen. Niet alles wat duurzaam heet, is ook echt duurzaam of transparant. Met de Boaz-fondsen hebben we dat voorwerk al gedaan. Gemeenten kunnen aansluiten bij een zorgvuldig kader.” 

Twee fondsen met een eigen accent 

Gemeenten en diaconieën kunnen kiezen uit twee varianten. Het Boaz Duurzaam Beleggingsfonds richt zich op het voorkomen van schade aan mens en milieu. Sectoren met een negatieve maatschappelijke impact, zoals tabak, fossiele energie, mijnbouw en wapenindustrie, worden uitgesloten. Binnen de resterende sectoren worden bedrijven geselecteerd die relatief goed presteren op het gebied van milieu, sociaal beleid en goed bestuur. Het Boaz Impact Beleggingsfonds gaat een stap verder. Dit fonds investeert uitsluitend in sectoren die actief bijdragen aan een duurzame en rechtvaardige economie, zoals duurzame energie, waterbeheer, recycling en duurzame landbouw. Het risicoprofiel ligt hier iets hoger dan bij het duurzame fonds. “Je krijgt een zorgvuldige portefeuille”, zegt Koert Jansen, “waarin we alles doen wat redelijkerwijs mogelijk is om verantwoord om te gaan met het geld van de kerk.” 

Niet altijd geschikt  

Beleggen brengt altijd risico’s met zich mee. Daarom benadrukt Jansen dat niet elke situatie geschikt is. “Mijn eerste vraag is altijd: hoe lang kunnen jullie het geld missen? Is het geld zeven of acht jaar niet nodig, dan kan beleggen passend zijn. Maar als over drie jaar het kerkdak moet worden vervangen, dan is beleggen geen goed idee.” Ook de omvang van het bedrag speelt een rol. Voor deelname aan de Boaz-fondsen geldt een minimuminleg van 100.000 euro. Niet elke gemeente beschikt over zo’n bedrag, maar voor wie dat wel heeft kan beleggen bijdragen aan de continuïteit van het kerkelijk werk. 

Ontzorging voor kerkrentmeesters en diakenen 

Een belangrijk voordeel van de Boaz-fondsen is dat zij kerkrentmeesters en diakenen ontzorgen. Het generaal college voor de behandeling van beheerszaken (GCBB) heeft bepaald dat gemeenten die uitsluitend in Boaz beleggen minder eigen beleggingsdeskundigheid nodig hebben. Toezicht, rapportage en uitvoering zijn professioneel geregeld. De uitvoering ligt bij Van Lanschot Kempen, dat onder toezicht staat van de AFM en de DNB. Gemeenten blijven wel zelf verantwoordelijk. Wie wil beleggen moet goedkeuring vragen aan het classicaal college voor de behandeling van beheerszaken (CCBB) en een beleggingsstatuut vaststellen waarin beleid en bestuurlijke inrichting zijn vastgelegd. “Het doel is niet om gemeenten werk uit handen te nemen”, zegt Jansen, “maar om het eenvoudiger te maken.” 

Praktijk: eenvoud en risicospreiding 

De Vredeskerk in Katwijk koos er vorig jaar voor haar vermogen via de Boaz-fondsen te beleggen. “Voor ons waren eenvoud en efficiency belangrijke redenen”, vertelt Bas Haasnoot, voorzitter van het college van kerkrentmeesters. “Onze gemeente had een appartement dat ze verhuurde. Door veranderingen in wet- en regelgeving zijn we opnieuw gaan kijken of dat nog wel verstandig was.” Daarnaast speelde risicospreiding een rol. “Als kerk wil je niet al je vermogen in één bezit hebben. Daarom besloten we het appartement te verkopen. Vervolgens wil je dat geld wel weer aan het werk zetten, op een manier die past bij wie je als kerk bent.” Het Boaz Beleggingsfonds sprak de gemeente aan omdat het aansluit bij het landelijke beleid van de Protestantse Kerk. “Alle keuzes rond duurzaamheid en ethiek zijn al doordacht. Daar hoef je als gemeente niet opnieuw over te discussiëren.” 

Professionele aanpak 

Volgens Haasnoot is professionaliteit een belangrijke reden om voor Boaz te kiezen. “Als kerk ben je geen vermogensbeheerder. Zelf de markt volgen of een adviseur inschakelen kost veel tijd en expertise.” Zijn gemeente koos voor een combinatie van sparen en beleggen. “Een deel van ons vermogen staat op de spaarrekening. Het andere deel beleggen we via de fondsen: vijftig procent in het Impactfonds en vijftig procent in het Duurzaam Beleggingsfonds.” Sinds de start ontvangt de gemeente maandelijks een update. “Tot nu toe zijn de resultaten licht positief, maar we kijken er niet elke week naar. We beleggen voor de lange termijn.” 

Zorgvuldig omgaan 

De naam van de fondsen is ontleend aan Boaz uit het bijbelboek Ruth. Als landeigenaar maaide hij de randen van zijn akker niet, zodat armen, weduwen en vreemdelingen daarvan konden leven. Hij gebruikte zijn bezit niet alleen voor maximaal rendement, maar ook met oog voor rechtvaardigheid en zorg voor kwetsbaren. Die houding vormt de inspiratie voor de Boaz-fondsen: zorgvuldig omgaan met wat is toevertrouwd, met aandacht voor duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Voor gemeenten die geloof en financiën willen verbinden, bieden de Boaz Beleggingsfondsen een concreet instrument. Zoals Jansen het samenvat: “Met Boaz wordt betekenisvol beleggen overzichtelijk, verantwoord en betrouwbaar.” 

Meer weten? Ga naar protestantsekerk.nl/boaz 

Bron artikel: Kerkbeheer, magazine van de Vereniging Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB) 

Nienke van Denderen Fotografie