Wilma Wolswinkel en Geert de Korte werken vanuit de Protestantse Kerk aan verbinding tussen Israël en Palestina. Wilma onderhoudt als relatiebeheerder bij Kerk in Actie de contacten met partners in de regio. Geert vertegenwoordigt de kerk vanuit Jeruzalem. In januari reizen ze met scriba Kees van Ekris door Israël en Palestina. "Zeg tegen jullie mensen dat ze niet pro-Israël of pro-Palestijns moeten zijn, maar pro-peace."
Wilma Wolswinkel is relatiebeheerder bij Kerk in Actie en Geert de Korte is ‘onze man in Israël’. Wolswinkel werkt sinds 2018 voor Kerk in Actie. Zij studeerde Internationale Betrekkingen en werkte eerder voor de GZB, de Gereformeerde Zendingsbond, en het Centrum voor Israëlstudies. Twee dagen per week is zij diaconaal werker in de Nieuwe Kerk in Utrecht.
Geert de Korte werkt sinds 2023 voor het Centrum voor Israëlstudies in Jeruzalem. Sinds mei 2025 vertegenwoordigt hij daar ook de Protestantse Kerk in Nederland. Hij is lid van de Gereformeerde Gemeente Dordrecht en gastlid van de hervormde wijkgemeenten 2 en 7 in Dordrecht. Hij doet promotieonderzoek aan de Theologische Universiteit Apeldoorn.
Van 6 tot en met 15 januari reist een delegatie met scriba Kees van Ekris door Israël en Palestina. De Korte en Wolswinkel organiseren de reis, die voert langs organisaties en initiatieven aan Israëlische en Palestijnse kant.
Met wie werkt de Protestantse Kerk in Israël en Palestina samen?
Wolswinkel: “Aan Palestijnse kant zijn dat vooral Palestijnse christenen, zoals de Lutherse kerk en Sabeel, het oecumenisch centrum voor Palestijnse bevrijdingstheologie.
Aan Israëlische kant zijn het ‘shared society’ organisaties als Nes Ammim en het Rossing Center, die zich inzetten voor een Israëlische samenleving waar alle bevolkingsgroepen gelijk worden behandeld en gewaardeerd.
Ook werken wij samen met organisaties die opkomen voor de rechten van specifieke bevolkingsgroepen, zoals Palestijnse Israëliërs, Joodse minderheden (Russisch, Arabisch, Ethiopisch), Palestijnse werkers uit de Westbank en Gaza en arbeidsmigranten uit Azië en Afrika.
De Korte: “Ik werk samen met de Interfaith Encounter Association. Zij faciliteren ontmoetingen tussen Palestijnen en Israeli’s, Joden en moslims, en vrouwengroepen. Ik begeleid twee groepen waarin Joden en christenen, gewone mensen en theologen, samen het Nieuwe Testament bestuderen. Twee andere partners zijn leerinstituten: het Schechter Instituut en het Fuchsberg Jerusalem Center. Momenteel bestudeer ik bij Fuchsberg het Joodse gebed. Wat ik daar leer, geef ik via lezingen door aan de Nederlandse kerken.”
Waar bestaat jullie werk uit?
De Korte: “In de dialoog verdiepen wij het nadenken over de Joodse context van het Nieuwe Testament. Christenen komen erachter dat het Nieuwe Testament een verrassend Joods boek is, terwijl men het aan Joodse kant vooral ziet als een boek voor christenen.”
Wolswinkel: “Mijn voornaamste taak is: zorgen dat onze partners het geld krijgen dat Kerk in Actie voor hen begroot. Rond de start van een nieuw contract zijn er intensieve contacten. Gedurende het jaar houden we elkaar op de hoogte van de ontwikkelingen, met online-gesprekken en ontmoetingen die door onze partners zeer worden gewaardeerd. Wij krijgen ook kritische vragen terug: ‘Wat betekent christelijke solidariteit als er een genocide plaatsvindt? Zijn wij vooral een diaconaal project of zijn wij ook gelijkwaardige gesprekspartners?’”
Hoe ziet het programma van de reis er uit?
De Korte: “In het Fuchsberg Center doen we een studie rond de titel van de synodenotitie ‘Uw Koninkrijk kome’Verder lezen
Synode aanvaardt nota ‘Uw koninkrijk kome’ over relaties met Joden en Palestijnse christenen . Twee bevriende rabbijnen geven een Joods perspectief op Gods koninkrijk. Daarna vertel ik erover vanuit de christelijke traditie, waarna wij met elkaar in gesprek gaan over de betekenis ervan voor deze tijd. Is Gods koninkrijk particulier, alleen voor Israël, of universeel, voor alle volken? Daarnaast spreken wij met diverse andere rabbijnen en hopen we een bezoek te brengen aan een getroffen kibboets bij Gaza.
Wolswinkel: “Wij trekken een middag op met Omar Harami in Oost-Jeruzalem, directeur van Sabeel Jerusalem. Op het Bethlehem Bible College ontmoeten wij Palestijnse theologen en leiders van lokale christelijke gemeenschappen. Wij bezoeken ook Nes Ammim en Tent of Nations, de educatieve boerderij van de Palestijns-christelijke familie Nassar. Tot slot zijn we aanwezig bij de wijding van de nieuwe Lutherse bisschop in Jeruzalem.”
Wat merken lokale gemeenten van deze reis?
Wolswinkel: “De delegatie hoort wat onze partners in Israël en Palestina meemaken. Dat zal behulpzaam zijn voor het voortgaande gesprek in Nederland. Het gaat daarbij zowel over het publiek spreken van de kerk als over het gesprek in lokale gemeenten. Het risico bestaat dat mensen afhaken van Israël en Palestina: te emotioneel, te moeilijkLees ook:Wat maakt het gesprek over Israël en Palestina zo lastig in de kerk, en wat kun je daaraan doen? . Ik pleit ervoor om zowel het lijden en het onrecht aan Palestijnse kant te zien én tegelijk oog te houden voor de Joodse trauma’s en pijn.”
De Korte: “In deze reis wordt geluisterd naar beide kanten. Een van onze partners zal zeker vragen stellen over de rol van de kerk in de bestrijding van antisemitismeVerder lezen
Protestantse Kerk over bestrijding antisemitisme. Wij hebben als kerk kilo’s boter op ons hoofd in de omgang met Joden. Veel stereotypes over JodenVerder lezen
Anti-judaïsme in de kerk hebben hun wortels in het kerkelijke verleden. Beide kanten stellen vragen aan onze kerk. Dat schuurt soms, maar wel het zijn relevante gesprekken voor de situatie in Nederland.
Er is hier oorlog, aan beide kanten zijn er spanningen, verdriet en trauma, onzekerheid, onveiligheid. Zouden ze om de tafel zitten, wat nu onmogelijk is, dan ontdekten zij dat ze veel gemeenschappelijk hebben, eenzelfde verlangen naar vrede en veiligheid. Dat is de tragiek van deze regio.”
Jullie werk bevindt zich in het midden van het conflict.
De Korte: “Ik ben in dit conflict een betrokken buitenstaander, ik ben geen partij. Dat wil ik ook niet zijn. Daardoor kan ik naar iedereen luisteren, met iedereen in gesprek gaan. Ik kan in Bethlehem met iemand praten en goed luisteren, én met een kolonist uit Hebron. Bij beiden kan ik nu en dan theologische jeuk en kriebels krijgen, maar ik luister wel. Ik liet tranen om de Israëlische gegijzelden en kan net zo verdrietig zijn als ik denk aan de Gazanen en wat zij op dit moment meemaken.”
Wolswinkel: “Ik wil ook geen onderdeel worden van het conflict. Tegelijk zit ik er middenin. Online ontmoet ik partners die er vanwege de oorlog mentaal en fysiek compleet doorheen zitten. Dat laat me niet koud. De polarisatie in de kerk rond dit onderwerp kan heel heftig zijn en is soms ook een groot contrast met onze eigen partners ter plekke. Natuurlijk hebben wij Palestijnse partners die behoorlijk fel zijn, dat begrijp ik volkomen. Tegelijkertijd zeggen ze: wij moeten hier met elkaar uitkomen, elkaar vasthouden.” De Korte: “Eén van mijn Joodse contacten zei: ‘Zeg tegen jullie mensen dat ze niet pro-Israël of pro-Palestijns moeten zijn, maar pro-peace'.”
Bekijk ook de onderwerppagina 'Israël en Palestina'
Op de onderwerppagina Israël en Palestina wordt een diversiteit aan materialen geboden om dit onderwerp een plek te geven in de gemeente, juist als meningen verschillen. Het materiaal biedt geen pasklare antwoorden, ook is het geen one size fits all-verhaal. Eerder is het materiaal voor een gezamenlijke trektocht, een pelgrimage, waarbij het koninkrijk van God, het rijk van vrede en recht, het kompas en de richtingwijzer is. Het materiaal is niet af. Onderweg wordt steeds weer bijgeleerd. Deze pagina zal daarom geregeld aangevuld worden met nieuwe artikelen en werkvormen.
