"2025 was een intensief jaar", schrijven bestuursvoorzitter Trijnie Bouw en interim-directeur Lianne van Jaarsveld in het jaarverslag van de Protestantse Kerk. Samen met gemeenten, classes en partners werd gewerkt aan een toekomstgerichte kerk, maar het jaar stond ook in het teken van verandering en vernieuwing binnen de eigen organisatie.
Op veel plaatsen staan gemeenten onder druk door vergrijzing, teruglopende ledenaantallen en een tekort aan vrijwilligers en predikanten. Daarom investeerde de Protestantse Kerk in ondersteuning van lokale gemeenten. Vijf classisteams trokken actief op met gemeenten die zoeken naar perspectief voor de toekomst. Deze teams helpen kerkenraden bij vragen rond samenwerking, toekomstvisie en duurzaam kerkbeheer.
Ook het kennis- en dienstverleningsplatform protestantsekerk.nl werd verder uitgebreid. De kerkorde is online beschikbaar gemaakt, nieuwe trainingsmodules kwamen beschikbaar en vrijwilligers en professionals konden gebruikmaken van een breed aanbod aan advies, begeleiding en scholing. Het mobiliteitsbureau verstrekte ruim 300 adviezen aan vacante gemeenten, terwijl via de mobiliteitspool op 140 plaatsen professionals tijdelijk werden ingezet.
Op weg naar de toekomst
Door heel Nederland ontstonden nieuwe vormen van kerk-zijn. Vanuit de pioniersbeweging werden nieuwe en bestaande proefplekken ondersteund en kwamen 32 onlineprogramma's beschikbaar voor pioniersteams. Samen met de Protestantse Theologische Universiteit startte bovendien het onderzoeksproject Toekomstgericht kerk-zijn, waarin wordt onderzocht welke kansen en uitdagingen er liggen voor de kerk van morgen.
Gemeenten die hun vitaliteit en toekomst willen verkennen, konden gebruikmaken van instrumenten als Nieuw Kerkelijk Peil en Kerk in Kaart. Via de solidariteitskas kregen lokale gemeenten steun voor projecten rond gemeentevernieuwing, samenwerking, restauratie en verduurzaming van kerkgebouwen.
Kerk voor 18 miljoen Nederlanders
De Protestantse Kerk zoekt ook actief contact met mensen buiten de kerk. Communities als Move, Hoedan en Graceland groeiden verder en brachten duizenden jongeren online en offline met elkaar in contact. Het Graceland Festival trok 3.500 bezoekers en via Move en Hoedan werden veel jongvolwassenen bereikt met gesprekken over geloof en zingeving.
The Passion bereikte in 2025 ruim 2,2 miljoen kijkers. Daarnaast organiseerden ongeveer 120 gemeenten lokale kijkavonden met ruimte voor ontmoeting en verdieping. Ook het project The Soul of Sefa, waarin muziek, geloof en persoonlijke verhalen samenkomen, wist nieuwe doelgroepen te bereiken.
Wereldwijd in actie
Dankzij de steun van gemeenten en donateurs kon Kerk in Actie wereldwijd blijven werken aan noodhulp, duurzame ontwikkeling en geloofsgemeenschappen. In ruim dertig landen werd samengewerkt met bijna 350 partnerorganisaties en kerken. Meer dan 330.000 mensen ontvingen noodhulp, bijna 7.900 jongeren volgden een vakopleiding en ruim 18.000 boeren kregen training om beter om te gaan met de gevolgen van klimaatverandering. Ook in Nederland zette Kerk in Actie zich samen met kerken en diaconieën in voor mensen die leven in armoede, voor vluchtelingen en voor sociale verbondenheid in buurten en dorpen.
Organisatie in ontwikkeling
Het jaarverslag benoemt ook de uitdagingen binnen de dienstenorganisatie. Naar aanleiding van signalen over werkcultuur en samenwerking werd in 2025 een onafhankelijk onderzoek gestart. Daarnaast kwam de organisatie voor financiële uitdagingen te staan door het intrekken van de nieuwe quotumregeling. Hierdoor moet vanaf 2027 structureel worden bezuinigd.
Tegelijkertijd werden stappen gezet om de organisatie te versterken, onder meer door een leiderschapsprogramma, verbetering van processen en verdere digitalisering. "We werken aan herstel van vertrouwen en een heldere koers", schrijven Bouw en Van Jaarsveld. "Samen met alle collega's van de dienstorganisatie willen we dienstbaar zijn aan de kerk en aan Gods missie in de wereld."
Download pdf van jaarverslag 2025
