Als een gemeente een nieuwe predikant zoekt, kan de dienstenorganisatie daar op verschillende manieren bij helpen. Jaarlijks komen er zo’n 300 aanvragen binnen. Giel Schormans, predikant voor het beroepingswerk: “Het is een uitdagende puzzel om te ontdekken wie waar het beste zou passen.”
Er gaat vrijwel geen dag voorbij of Giel Schormans belt, streamt of mailt met een plaatselijke gemeente, op zoek naar een nieuwe predikant. Of andersom: met een predikant die een andere gemeente zoekt. Schormans is predikant voor het beroepingswerk binnen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk.
Wanneer zoekt een plaatselijke gemeente contact?
“Als ze vacant zijn en zoeken naar een nieuwe predikant. Wij helpen daar op verschillende manieren bij. Bijvoorbeeld met materiaal voor beroepingscommissies, zoals het online stappenplan voor het beroepingswerk. Ook denken mijn collega Marcel Zijlstra en ik tijdens de procedure mee met gemeenten en predikanten, en adviseren we langdurig vacante gemeenten, waar het niet lukt om een predikant te vinden.”
Lijst met namen
“Jaarlijks krijgen wij ongeveer 300 aanvragen voor advieslijsten. Kerkenraden van vacante gemeenten zijn volgens de kerkorde verplicht om zo’n advieslijst aan te vragen. Van veel predikanten weten wij, door gesprekken of online via het extranet, of ze openstaan voor een beroep. Op basis van de profielschetsen van de nieuwe predikant en de gemeente maken wij een lijst met 10 tot 15 namen van mogelijke kandidaten. Dat zijn predikanten die zouden kunnen passen bij het profiel, bij de gemeente, het aantal beschikbare uren en de regio.”
Zo eenvoudig is het?
“Het beroepingswerk wordt complexer. Predikanten kopen vaker een huis en zijn daardoor gebonden aan de regio waar ze wonen. Je hebt te maken met het werk van een eventuele partner, de schoolcarrière van kinderen, mantelzorg voor ouders, familie en vrienden. En ook met parttime aanstellingen en lange beroepingsprocedures. Dat maakt het voor gemeenten lastig om iemand te vinden. Voor ons is het een uitdagende puzzel om te ontdekken wie waar het beste zou passen.”
Ben je zelf betrokken bij een lokale gemeente?
“Ik ben meelevend lid van de Martini-wijkgemeente in de Oude Kerk van Voorburg. Ik was daar 7 jaar predikant, samen met mijn vrouw Leneke Marchand. Zij is daar nog gemeentepredikant. Op zondag preek ik regelmatig door het hele land, ook om gemeenten te leren kennen.”
Helpt het dat je zelf predikant bent?
“Ik weet wat het werk inhoudt en ken het ambt van binnenuit. Daardoor voer ik gemakkelijker gesprekken met predikanten en proponenten. En ik ken de kerk van binnenuit, waardoor ik bijvoorbeeld profielschetsen beter kan lezen. Beroepingswerk is veel meer dan praktisch personeelswerk. Er is ook sprake van een geestelijke dimensie en een theologische visie.”
Neem je ervaringen van gemeenten mee in je dienstverlening?
“Veel gemeenten merken dat er minder wordt gereageerd op advertenties. Wij denken mee: hoe kan het anders? Wat niet helpt, is dat vanwege de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) het Jaarboek niet meer verschijnt. Wij hopen dit jaar een onlineversieVerder lezen
E-jaarboek in aantocht. Predikant, check je persoonsgegevens in extranet! uit te brengen binnen het digitale portaal van de Protestantse Kerk.
Vaak zijn de profielschetsen te algemeen, zoals: ‘Wij willen dat de predikant de Bijbel uitlegt in begrijpelijke taal met actualisering naar het heden.’ Met ons materiaal helpen we gemeenten hierover een gesprek te voeren en daarin preciezer te zijn.”
Heb je een recent voorbeeld van een geslaagd advies?
“Een oudere predikant wilde graag naar een andere gemeente, maar was vanwege een eigen huis gebonden aan zijn woonplaats. Ik noemde zijn naam als optie bij een beroepingscommissie. Voorwaarde was dat zij accepteerden dat hij niet woont in de plaats waar hij werkt. Er volgde een geslaagd beroep: gemeente blij, predikant blij.
Door het groeiende predikantentekort zal het vaker voorkomen dat een predikant niet woont in de plaats waar hij of zij werkt. Met een werkruimte in of bij de kerk en gelegenheid ergens te overnachten werkt dat prima. ”
Ik kom weleens in gemeenten waar het vacant-zijn prima bevalt …
“Dat is mooi, want het tekort aan predikanten zal steeds voelbaarder worden. In Friesland is een groot deel van de gemeenten vacant. In Groningen en Drenthe is in 2028 twee derde van alle gemeenten vacant. Wij gaan naar de situatie toe waar je niet langer voor elke gemeente een predikant vindt. Dan komen andere vormen van gemeente-zijn in beeld, zoals intensieve samenwerking en lekenpredikers.”
