Verbinding als kern: een terugblik op 2025 met twee commissieleden van Fonds Kerk & Wereld

Cor de Raadt woont in Bodegraven en is verbonden aan de Emmausgemeente aldaar. Opgeleid als socioloog was hij werkzaam als directeur en bestuurder in het wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs. Binnen de Protestantse Kerk was hij onder meer voorzitter van de Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB). Sinds 2023 is hij lid van de commissie van Fonds Kerk en Wereld, en sinds 2024 voorzitter. Burret Olde woont in Zaandam en werkt bij de Protestantse Dienstenorganisatie, team Educatie, Ontwikkeling en Onderzoek. Hij begeleidt samenwerking tussen gemeenten en pioniersplekken en vervult al sinds 2017 de rol van adviseur binnen de commissie.

^{Cor de Raadt (links)}

Een succesvol jaar, met keuzes die daarbij horen

Cor kijkt met tevredenheid terug op 2025. "Het was een heel succesvol jaar! Zo succesvol zelfs, dat we er soms tegenaan lopen: de animo is groter dan wat wij aankunnen. Dat zegt iets moois over de levendigheid van het fonds, maar het vraagt ook om keuzes."

Wat er voor hem uitsprong, was de afronding van drie tenders: ViaJacobi, KOMunity en Expositie van Betekenis, elk drie jaar lang ondersteund. "Het symposium rondom die afronding was voor ons een belangrijk moment: kunnen we zien of we op de goede weg zitten, of de impact die we beogen ook echt gerealiseerd wordt? Dat bleek zo te zijn."

Burret benoemt een vergelijkbare beweging, maar vanuit een iets andere invalshoek. Het fonds kijkt niet alleen naar hoeveel projecten worden gehonoreerd, maar nadrukkelijker naar wat die projecten teweegbrengen. "We stellen nu in een vroeg stadium meer vragen aan aanvragers. Kritische vragen die hen aan het denken zetten: om hun doelstellingen SMART te formuleren, om duidelijk te maken wat deelnemers van een bijeenkomst meenemen. Wat die deelnemers daarna doen is belangrijker dan dat de bijeenkomst plaatsvindt. Daar zit juist de impact."

^{Burret Olde}

Van losse projecten naar duurzame relaties

Beide commissieleden benoemen een bredere koerswijziging: van kleine losse projecten naar partnerschappen en langdurige relaties. "Duurzaamheid realiseer je niet met een eenmalige subsidie", zegt Cor. "Dat we die beweging kunnen maken, maakt mij blij!"

Burret vult aan: "Er zijn organisaties die regelmatig bij ons aankloppen en waarvan de doelstellingen goed aansluiten bij die van Kerk en Wereld. Door structureler samen te werken kun je volop in gesprek blijven en elkaar echt verder brengen."

Bruggenbouwer op landelijk niveau

Een moment dat Cor bijbleef: de samenkomst van partijen die onderzoek doen naar levensbeschouwing onder Gen Z. De Radboud Universiteit, de Protestantse Kerk, de Protestantse Theologische Universiteit en Hogeschool Ede waren allemaal afzonderlijk bezig en klopten los van elkaar bij het fonds aan. "Wij hebben hen samengebracht. Het is mooi om dit soort verbindingen te kunnen leggen als landelijk fonds." Burret herkent dit: "Dat was een winstpunt, en precies waar we voor staan."

Wat bleef hangen: ViaJacobi en Spirit of Amsterdam

ViaJacobi in Utrecht raakt Burret het meest. "Ze hadden zich al goed neergezet als een laagdrempelige vorm van kerkzijn, maar met onze steun konden ze dat verder uitbouwen: een professional aanstellen voor communicatie, activiteiten uitbreiden. De hele week kun je dat gebouw binnenlopen, een boek lezen, meedoen aan een debat over zingeving. Gewone activiteiten, maar ook verdieping, zonder daarbij opdringerig te zijn." De voorwaarde van het fonds: deel het concept met andere lokale kerken. Dat is gebeurd. "Dat is hoe je impact verduurzaamt."

Spirit of Amsterdam raakt beiden. Cor was aanwezig bij de opening. "Ik kon zien wat er allemaal is ontstaan. Dat vind ik echt het mooie van dit werk: soms ontstaan er dingen die je nauwelijks kunt voorzien, maar die er wel toe doen." Burret wijst op de ontwikkelingen in 2025: 75 projecten onder één paraplu, en gesprekken over een jaarrond aanwezigheid in de stad, in samenwerking met Amsterdamse kerken.

Sociale cohesie: een nieuw speerpunt

In 2024 herijkte het fonds zijn speerpunten naar drie: verbinding, actualisatie van geloof en sociale cohesie. Dat laatste is nieuw en bewust gekozen. Burret: "We signaleerden dat eenzaamheid toeneemt, ook onder jongeren. We hopen dat organisaties eerder een aanvraag indienen om eenzaamheid in hun eigen omgeving tegen te gaan. Dat er nu nog niet zoveel aanvragen op binnenkomen, geeft aan dat er nog werk te doen is, maar we zijn blij dat we het thema hebben opgepakt."

Cor benoemt het bredere speelveld: "Secularisatie, polarisatie, diversiteit in geloofsbeleving: op al die gebieden proberen wij verbindingen te leggen en discussie mogelijk te maken. We lopen de moeilijke gesprekken daarin niet uit de weg. Het vraagstuk rondom Israël, Gaza, de Joods-Arabische en islamitisch-christelijke verhouding: we hebben initiatieven gesubsidieerd waarbij christenen zich hierover serieus hebben gebogen. Dat hoort bij wie wij willen zijn."

Persoonlijke bewogenheid

Wat drijft hen persoonlijk? Cor: "Als socioloog kijk ik naar maatschappelijke ontwikkelingen, en op een aantal vlakken word ik daar niet vrolijk van: de politieke polarisatie, geopolitieke onrust, de toenemende ongelijkheid. Ik vind dat ik daarin stelling moet nemen. Voor een groot deel kan ik dat kwijt in dit fonds. Zo kijk ik ook naar de aanvragen die binnenkomen: zijn dit stenen in de vijver die echt iets in beweging zetten?"

Burret herkent die spanning. "Van nature ben ik optimistisch. Maar voor het eerst van mijn leven merk ik dat dat optimisme minder wordt, vanwege de verharding en polarisatie in de samenleving." Toch blijft hij niet bij de zorg staan. "Ik probeer altijd te bedenken: hoe inspireert het evangelie mij, en wat kunnen mensen om me heen doen, wat kan ik doen. Kerken en christelijke organisaties mogen hun stem verheffen. Niet alleen reageren als er geprotesteerd wordt, maar vanuit geloof opstaan en zeggen: zo zijn onze manieren niet."

Blik vooruit

Cor hoopt dat de partnerrelaties verder worden uitgebouwd, ook richting citypastoraat. "Een citypastor staat er vaak redelijk alleen voor, en als wij bruggen kunnen slaan tussen die initiatieven, geeft dat kracht." Daarnaast ziet hij kansen in samenwerking tussen fondsen op het christelijk erf: "Zo vullen we elkaar mooi aan."

Burret sluit af met een uitnodiging: "Geïnspireerde mensen ontmoeten is een voorrecht. Als je wilt bijdragen aan welzijn in de samenleving, check onze website en neem contact op. Want wij staan open voor samenwerking."

Fonds Kerk en Wereld ondersteunt projecten op de snijvlakken van geloof en samenleving, rondom drie speerpunten: verbinding, actualisatie van geloof, en sociale cohesie.