De Belastingdienst heeft de regels voor ANBI's verduidelijkt en aangescherpt. Daaruit blijkt onder meer dat een algemene reserve zonder duidelijke onderbouwing niet meer is toegestaan.
Het volstaat dus niet om als gemeente of diaconie zomaar geld achter de hand te houden voor de zekerheid of voor de toekomst. Per reserve moet kunnen worden uitgelegd waarvoor het geld is bestemd.
Waarom is dit belangrijk?
Alle gemeenten en diaconieën van de Protestantse Kerk hebben een ANBI-status. Die biedt fiscale voordelen, zoals de mogelijkheid voor gemeenteleden om giften af te trekken van de belasting.
Aan die status zijn vanuit de overheid verplichtingen verbonden. Zo moet er dus voortaan een onderbouwing van reserves worden opgenomen in het beleidsplan en in de financiële administratie. De bewijslast hiervan ligt bij de gemeente of diaconie zelf. Een gemeente of diaconie die deze onderbouwing niet heeft, riskeert het verlies van de ANBI-status.
Richtlijn in de maak
In beginsel is iedere rechtspersoon binnen de Protestantse Kerk volledig zelf verantwoordelijk om te voldoen aan de ANBI-regels. Deze aanscherping komt van de Belastingdienst, niet van de landelijke kerk.
Vanuit de dienstenorganisatie, VKB Kerkrentmeesters, Federatie van Diaconieën en GCBB wordt er gewerkt aan een richtlijn die gemeenten en diaconieën praktische handvatten geeft voor een helder en verdedigbaar reserveringsbeleid dat voldoet aan de ANBI-regeling. Daarbij wordt ook bekeken in welke gevallen de Belastingdienst strenger lijkt te zijn dan de wet en hoe daarmee moet worden omgegaan. Er wordt naar gestreefd deze richtlijn gereed te hebben voor de jaarrekening 2026.
Wat kunnen gemeenten en diaconieën nu al doen?
Voorlopig kunnen gemeenten en diaconieën dit beleid afwachten. Desondanks kunnen zij zich intern al voorbereiden. Zij kunnen nu al beginnen door de reserves tegen het licht te houden: hoe groot zijn ze en kan per reserve worden uitgelegd wat de bestemming ervan is?
Als er nu al vragen zijn, is een gesprek met het CCBB een goede eerste stap. Ook kan informatie ingewonnen worden bij de VKB Kerkrentmeesters. En als er forse veranderingen plaatsvinden waarop de colleges zich moeten beraden, zoals het (her)bestemmen van vermogen of grote legaten voor de lange termijn, dan kan het raadzaam zijn al eerder advies in te winnen.
