Pionier alert reagerend
Je wilt als gemeente of pionierteam iets doen met een bepaalde groep of buurt. Hoe weet je dan dat dit inderdaad is waarvoor je geroepen bent? Waar begin je, wat ga je doen en met wie? Hoe voorkom je dat je iets gaat doen waar niemand op zit te wachten? Het antwoord op deze vragen is: bezint voor je begint. Pionier alert reagerend. Dat is een kernwaarde bij het pionieren. Een pionierteam moet zich daarom 'haasten om te luisteren' (Jakobus 1:19).
Verdiep je in de omgeving waar je pioniert. Bedenk hoe je team zich verhoudt tot de mensen die daar leven. Wat kun je als team in de omgeving leren en wat hebben je daar te bieden? Betrek hierbij het perspectief van God en dat van de bredere kerk. Dat is viervoudig luisteren.
Verder op deze themapagina:
- Inhoudelijke hoofdlijn
- Plek in de pioniersreis
- Leermodule voor lokale teams
- Overige diensten en producten
Inhoudelijke hoofdlijn
Viervoudig luisteren is een houding en hulpmiddel bij het pionieren. Hiermee begint de pioniersreis. Daarna blijft alert reageren een kernwaarde. Met een open en ontvankelijk basishouding zoek je aansluiting bij Gods missie in de omgeving. Het kerndoel is koers bepalen voor je proefplek en blijven onderscheiden waar het op aan komt.
Je luistert hiervoor naar God via vier invalshoeken:
> De omgeving waarin je pioniert
> Gebed en Bijbelse overdenking
> De eigen gemeenschap
> De bredere kerk
Het begint met gebed en Bijbelse overdenking. Daar kom je ook telkens weer bij terug. Dit vormt je om steeds meer vanuit Gods perspectief te kunnen 'luisteren' naar zijn 'stem' in de omgeving, de eigen gemeenschap en de bredere kerk. Een passend Bijbels gebed met bijbehorende geloofsbelijdenis voor het viervoudig luisteren is: 'Maak ons, HEER, met uw wegen vertrouwd, leer ons uw paden te gaan. (...) Aan wie in ontzag voor Hem leven, leert de HEER de rechte weg te kiezen.' (Psalm 25: 4, 12)
Hoe je viervoudig luisteren op je eigen plek en op je eigen manier in praktijk kunt brengen, ontdek je met het materiaal op deze pagina. Meer materiaal over het luisteren in de eigen kerngemeenschap en in de bredere kerk is te vinden bij de kernthema's gedeeld leiderschap, gezonde teamcultuur en sterke samenwerking.
Viervoudig luisteren in de pioniersreis
De pioniersreis staat voor de experimentele ontwikkeling van een proefplek. Deze reis doorloopt een aantal aandachtsgebieden en heeft een cyclisch karakter.
Viervoudig luisteren is het eerste aandachtsgebied waar de reis doorheen loopt en tijdens de hele reis blijft het een basishouding waarmee je alert reagerend pioniert.
Leermodule voor lokale teams
De leermodule bij viervoudig luisteren bestaat uit drie teamsessies:
- Basissessie over vier richtingwijzers bij het pionieren
- Verdiepende sessie over luisteren met de Bijbel en gebed
- Verdiepende sessie over luisteren in de omgeving
Het benodigde materiaal is hieronder te vinden. Bij elke sessie is de inhoud kort beschreven en kan alvast de docerende video bekeken worden. Per sessie is er een gesprekshandleiding, een PowerPointpresentatie en een document met overige bijlagen. Onderaan de leermodele staat een tool voor het bepalen van een vervolgroute aan het eind van elke sessie.
Oriënterende video bij viervoudig luisteren
Basissessie over vier richtingwijzers bij het pionieren
Voor teams die iets willen gaan betekenen voor mensen in hun buurt, dorp of stad. Teams maken kennis met vier invalshoeken om te luisteren. En met het uitgangspunt dat God hierdoor 'spreekt' om richting te wijzen in relatie tot Zijn missie. Aan het eind van de sessie zijn ze in staat om al luisterend richting te bepalen en plannen te maken. Tijdens het pionieren kunnen ze open en ontvankelijk blijven, om steeds weer koers te bepalen.
Docerende video over vier richtingwijzers
Downloads voor de teamsessie
Verdiepende sessie over luisteren met de Bijbel en gebed
Voor teams die willen leren hoe je luistert of kijkt vanuit Gods perspectief. Ze leren hoe gebed en Bijbelse overdenking daarin leidend en vormend zijn. Hiervoor worden verschillende vormen aangereikt. Aan het eind van de sessie zijn ze beter in staat om met de Bijbel en gebed te luisteren naar God. Dit helpt om vanuit zijn perspectief te pionieren in relatie tot de omgeving, de eigen gemeenschap en de bredere kerk.
Docerende video over luisteren met de Bijbel en gebed
Downloads voor de teamsessie
Verdiepende sessie over luisteren in de omgeving
Voor teams die zich willen onderdompelen in de omgeving. In de omgeving leven mensen waarmee pioniers zich willen verbinden, in hun situatie. Het geheel van mensen en hun omstandigheden wordt ook wel ‘context’ genoemd. Teams leren daarin te luisteren met vier werkwoorden: zijn, zien, lezen en praten. Aan het eind van de sessie zijn ze in staat om dit toe te passen in hun eigen pionierscontext.
Docerende video over luisteren in de omgeving
Downloads voor de teamsessie
Tool voor het bepalen van een vervolgroute
Elke teamsessie eindigt met de vraag: hoe nu verder met de pioniersreis? Op basis van inzichten en conclusies die je als team tijdens de sessie opdoet, bepaal je samen een vervolgroute. Er is een tool beschikbaar die hierbij kan helpen.
Overige diensten en producten
Diensten en producten van de Protestantse Kerk
- Hoofdartikel bij viervoudig luisteren
- Samenvatting van het hoofdartikel
- Vormen voor het luisteren met de Bijbel en gebed
- Stappenplan voor een meditatieve luisterwandeling in de omgeving
- Praktische tips voor het luisteren in de omgeving (buurtonderzoek)
- Video over 'loslaten en uitspreken' in een luisterende basishouding
- Routekaart door de online leeromgeving voor diaconale proefplekken
Diensten en producten van partners
Belangrijk aandachtspunt bij deze leeromgeving
In het geheel van de online leeromgeving staan 47 inspirerende video's. Hierbij is materiaal te downloaden voor in totaal 32 teamsessies. Daarnaast zijn er ook nog andere leermiddelen beschikbaar, zoals artikelen. Dit moet je niet allemaal tegelijk willen bekijken, lezen en bespreken met je team! De pioniersreis, zoals de ontwikkeling van een proefplek hier wordt genoemd, duurt gemiddeld 6-10 jaar. Je kunt er dus ruim de tijd voor nemen en zelf op een bepaald moment iets kiezen dat dan voor jouw team het meest relevant is.
